6. Cultuur en erfgoed voor iedereen

(x €1.000)

Uitgaven

€ 50.387

Inkomsten

€ 14.904

Saldo

€ -35.483

Voortgang activiteiten

Cultuur en erfgoed voor iedereen

Voor iedere inwoner van Limburg moet er een toegankelijk aanbod op het gebied van cultuur en erfgoed zijn, om samen van te genieten, om mee te doen, om zich in te herkennen en verbinding te ervaren. Niet alle inwoners van Limburg komen vanzelfsprekend in aanraking met cultuur en erfgoed. Dat verdient aandacht, omdat er juist in Limburg zoveel is om van te genieten. De Provincie Limburg is overtuigd van de intrinsieke waarde van cultuur en erfgoed, maar benadrukt ook de functie die cultuur en erfgoed hebben voor de maatschappij. Zij vormen een verbindende factor in een veranderende samenleving. Wij willen daarom dat cultuur en erfgoed voor elke inwoner van Limburg toegankelijk is. Zodat nog meer Limburgers geraakt worden door kunst, geïntrigeerd raken door ons verleden en mee kunnen doen met het Limburgse culturele leven. Daarom investeren wij in een breed en toegankelijk aanbod op het gebied van cultuur en erfgoed in Limburg. De Limburgse cultuur is daarnaast ook zichtbaar aanwezig in het openbare leven. Denk aan de Limburgse taal of de (volks)culturele evenementen. Of aan onze monumenten, zoals kerken, kastelen of industrieel erfgoed, die vaak beeldbepalend zijn in het Limburgse landschap. Dit verdient behoud en bescherming. Het is van belang dat de Limburgse geschiedenis zoveel mogelijk toegankelijk is voor inwoners, in het bijzonder voor onze jongeren.

Ons beleidskader

Het Beleidskader Cultuur en Erfgoed voor iedereen 2024-2027. is op 5 april 2024 door Provinciale Staten vastgesteld. Met dit kader worden de doelen en ambities uit hoofdstuk 6 'Cultuur en erfgoed voor iedereen' van het coalitieakkoord 2023-2027 'Elke Limburger telt!' uitgevoerd.

Wat hebben we bereikt?

6. Cultuur en erfgoed voor iedereen
- 6.1. Cultuur
  - 6.1.1. Cultuur
- 6.2. Erfgoed
  - 6.2.1. Erfgoed, monumenten en archeologie

6.1. Cultuur

Ten aanzien van cultuur streven we deze collegeperiode de volgende doelstellingen na:

In 2027 is het cultureel aanbod en de culturele infrastructuur in Noord- en Midden-Limburg niet alleen vergroot, maar vooral aan de basis versterkt t.o.v. 2023.
In 2027 is een groter aandeel van de Limburgse jeugd in aanraking gekomen met het cultureel aanbod in Limburg.
In 2027 is het lokale culturele aanbod, dat door de Provincie wordt ondersteund, versterkt.
In 2027 is het gebruik en de zichtbaarheid van de Limburgse taal meer gestimuleerd en gericht op het behoud van het Limburgs.

In 2025 zijn de nadere subsidieregels voor het Groeiplan Noord- en Midden-Limburg vastgesteld, waarmee het culturele aanbod in deze regio’s verder wordt versterkt. De Rijksbijdrage aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028 is gematcht, waardoor meer leerlingen in aanraking komen met cultuur. Daarnaast hebben 49 culturele instellingen een meerjarige subsidie ontvangen en zijn diverse evenementen ondersteund. Het Uitvoeringsprogramma Limburgse taal is in 2025 gestart, met onder andere de oprichting van het Staotecomité en de Actiecommissie Limburgse taal.

Wat merkt de Limburger ervan?

Aan de hand van indicatoren maken wij zichtbaar of we op koers liggen met het behalen van onze doelstellingen voor deze Statenperiode. Hierbij is de Provincie natuurlijk ook afhankelijk van partners en andere autonome ontwikkelingen. De indicatoren worden in het voorjaar geactualiseerd middels de P&C beleidsmonitor voor Limburg voorjaar 2026.

6.1.1. Cultuur

6.2. Erfgoed

Ten aanzien van erfgoed streven we deze collegeperiode de volgende doelstellingen na:

In 2027 is een groter percentage monumenten in betere en duurzame staat dan in 2023.
In 2027 zijn meer vrijwilligers betrokken bij het in stand houden van erfgoed dat door de Provincie Limburg wordt ondersteund.
In 2027 is door de Provincie ondersteunend erfgoed meer toegankelijk voor een breed publiek.
Erfgoed wordt als een provinciaal belang meegewogen in alle transitieopgaven.

Wij liggen op koers, in 2025 zijn verschillende urgente restauratieopgaven financieel ondersteund. Eigenaren van monumenten ontvingen daarbij extra ondersteuning voor verduurzaming van het monument. Door middel van de subsidieregeling Monulisa is de provinciale ondersteuning voor onderhoud aan kerken, molens en groen erfgoed voortgezet. Daarbij was er ook aandacht voor het verbeteren van de toegankelijkheid van het erfgoed. De inzet van erfgoedvrijwilligers is ondersteund via de subsidieregelingen Archeologie en Klein Limburgs Erfgoed. Ook is er uitvoering gegeven aan onze wettelijke taak op het gebied van archeologie.

Wat merkt de Limburger ervan?

6.2.1. Erfgoed, monumenten en archeologie

Wat heeft het ons gekost?

Voor het behalen van de resultaten van programma 6 Cultuur en erfgoed voor iedereen bedragen de lasten in 2025 € 49,94 mln. Dit is € 10,49 mln. lager dan de begroting na wijziging 2025.
De belangrijkste oorzaken zijn:

fasering subsidies inzake restauratie monumenten ad € 5,00 mln. als gevolg van complexe en langdurige processen van subsidieverlening;
fasering subsidieregeling kerken 2024-2027 ad € 1,18 mln., ook als gevolg van complexe processen;
vertraging in de afhandeling van diverse subsidieaanvragen;
aanpassing van de te verwachten uitgaven van een aantal projecten en meerjarige subsidieregelingen.

Voor de verdere uitvoering van bestaand beleid wordt per saldo € 9,57 mln. overgeboekt naar 2026 e.v. via de overboekingsvoorstellen, zie hoofdstuk ‘Doorwerking naar begroting 2026 - 2029’.

Het exploitatieresultaat 2025 van dit programma bedraagt € 35,48 mln. Dat is € 6,28 mln. lager dan begroot.
De financiële afwijkingen tussen de begroting en de realisatie bij de verschillende producten zijn toegelicht bij "Wat gaan we daarvoor doen?", onderdeel ‘Geld’.

Bedragen x €1.000