3.1.3. Maastricht Aachen Airport

Maastricht Aachen Airport (MAA) draagt bij aan zowel de Limburgse als aan de nationale economie. Daarnaast leidt het tot samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs. MAA maakt deel uit van de nationale luchtinfrastructuur en is na Schiphol de enige Nederlandse luchthaven met een vrachtfunctie.

Op 16 december 2022 hebben Provinciale Staten kennisgenomen van het Businessplan ‘Transitie naar een duurzame, omgevingsbewuste en toekomstbestendige luchthaven’ van MAA BV en MAABI BV ter invulling van Amendement 145 ‘Een omgevingsbewust en toekomstbestendig MAA’ en ingestemd met het verstrekken van een Niet Economische Diensten van Algemeen Belang (NEDAB) van € 5,50 mln. per jaar en een investeringskrediet voor achterstallig onderhoud (in de vorm van een agiostorting) van € 23,9 mln. 

Het businessplan 2022 beschrijft de wijze waarop de luchthaven zal transformeren naar een duurzame, omgevingsbewuste en toekomstbestendige luchthaven met de daarbij behorende doelen en beoogde fasering en tijdspad. Als aandeelhouder van de luchthaven bewaken we de kaders die Provinciale Staten bij de besluitvorming in 2022 hebben aangegeven en zien wij erop toe dat de in het businessplan gestelde doelen worden behaald. Dit doen we aan de hand van reguliere ambtelijke en bestuurlijke overleggen, maar ook aan de hand van de jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen. Hierover rapporteren we twee maal per jaar aan Provinciale Staten door middel van de voortgangsrapportages in het kader van de ‘Regeling Grote Projecten‘. Voorts informeren wij Provinciale Staten als actualiteiten daartoe aanleiding geven.

Rol Provincie: partner (aandeelhouder), financier, procesmanager, bevoegd gezag

Omgevingsfonds

De toegezegde provinciale bijdrage van in totaal € 8,75 mln. aan de stichting wordt in de vorm van een subsidie, in tranches, verstrekt op basis van de jaarlijks aan te leveren voortgangsrapportages, inclusief geactualiseerd liquiditeitsoverzicht. Verantwoording vindt derhalve plaats vanuit de subsidierelatie die de Provincie heeft met het fonds, via een jaarlijks aan te reiken liquiditeitsoverzicht met begroting.

De totale begrote omvang van het fonds bedraagt circa € 14 miljoen. Dit bedrag wordt ingezet op een viertal programmalijnen (leefbaarheid, gebiedsprogramma’s, vortexschade, communicatie en informatievoorziening). Behalve de provinciale subsidie zijn hierin ook de bijdragen van de luchthaven MAA, Schipholgroep, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het bedrijfsleven opgenomen. 
Het Omgevingsfonds MAA is vanaf 1 april 2024 stapsgewijs begonnen met haar werkzaamheden. Hieraan voorafgaande zijn de ambities van het Omgevingsfonds vertaald in het programmaplan 2024-2030. De programma’s vorderen conform planning, waarbij in 2025 de onderzoeken in het kader van het Vortex-programma centraal hebben gestaan, maar ook de verkoopgarantieregeling. Besteding vindt door het fonds plaats binnen de afgesproken programma’s en doelstellingen van de programma’s en de afgegeven subsidiebeschikking in dit kader.

Provinciaal Inpassingplan MAA proefdraaien 
De voorbereiding van het PIP vindt plaats in samenhang met de procedure voor de Wnb-vergunning. Op 29 oktober 2024 zijn PS met een mededeling portefeuillehouder geïnformeerd over het voornemen  van de minister van LNVV om een nieuwe Wnb-vergunning ter inzage te leggen. De definitieve vergunning is nog niet verleend in verband met stikstofproblematiek. De nog te verlenen Wnb-vergunning dient te worden ingepast in het PIP. Vanwege deze afhankelijkheid stagneert de procedure voor de vaststelling van het PIP.

Luchthavenbesluit
De in het kader van de luchthavenbesluitprocedure door de luchthaven opgestelde MER(milieueffectenrapport)-notitie is in het najaar van 2024 ter beoordeling voorgelegd aan het Ministerie van Intrastructuur en Waterstaat (I&W). Het ministerie heeft deze beoordelingsnotitie op haar beurt voor advies aan de Commissie MER voorgelegd. Het advies van de Commissie is in maart 2025 gepubliceerd en leidde ertoe dat alsnog een MER  is opgesteld. De luchthaven heeft de aanvraag luchthavenbesluit en de daarbij behorende MER begin januari 2026 bij het Ministerie van I&W ingediend.

Route development fund
De ontvangen bijdragen van de gemeente Maastricht om in te zetten op het stimuleren van lijnverbindingen vanaf MAA naar intercontinentale luchthavens ter bevordering van de verankering van het zakelijk toerisme in de regio naar bijvoorbeeld het MECC en de TEFAF van € 0,6 mln. zal naar verwachting in 2026 worden ingezet. In 2025 zijn in aanloop hierop de gesprekken gestart met de luchthaven over de daartoe in te dienen aanvraag door de luchthaven en de ontwikkeling (acquisitievorderingen) van de vliegmaatschappij met de op te zetten verbindingen.

Ontsluiting luchthaven
Voor het verbeteren van de ontsluiting van de luchthaven (verbeteren verkeersveiligheid Vliegveldweg en voorterreinen MAA) heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat in de vorm van een specifieke uitkering (SPUK) aan de Provincie een bedrag van € 3,5 mln. inclusief BTW beschikbaar gesteld. De Provincie leidt de middelen door aan de gemeente Beek en MAA die dit project gaan uitvoeren. De gemeente Beek en MAA dragen zelf ieder € 2 mln. bij. In 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart en is een eerste deel van het voetpad vanaf P2 richting de terminal aangelegd. Met de planning van de uitvoering wordt rekening gehouden met de verwachte extra toestroom van passagiers medio 2027 als gevolg van de baansluiting bij Eindhoven Airport.

• In 2025 zijn bijdragen aan het Omgevingsfonds verstrekt in lijn met de subsidiebeschikking op basis van de aangereikte liquiditeitsoverzicht behorend tot de voortgangsrapportage.
• Door het uitblijven van de definitieve Wnb-vergunning, is het aannemelijk dat het PIP op z’n vroegst eind 2026 kan worden vastgesteld.
• De aanvraag luchthavenbesluit is bij het Ministerie van I&W ingediend. De procedure kent een doorlooptijd van circa 1,5 jaar. Het luchthavenbesluit wordt medio 2027 verwacht.
• De voorbereidingen en eerste werkzaamheden voor de “Ontsluiting luchthaven” zijn in 2025 aangevangen. In 2026 worden de SPUK-gelden aan MAA en gemeente Beek doorgeleid.

Voor de uitvoering van product 3.1.3. Maastricht Aachen Airport zijn in 2025 de lasten begroot op € 13,09 mln. De realisatie 2025 bedraagt € 30,96 mln. Hierdoor ontstaat er een nadelig verschil van € 17,88 mln. Dit verschil in 2025 heeft met name betrekking op: 

• Afwaardering Holding Businesspark Luchthaven Maastricht NV € 19,26 mln. Dit is het gevolg van de financiële doorvertaling van Statenbesluit 'Uitwerking transitie Maastricht Aachen Airport' (16 december 2022), waarbij Provinciale Staten hebben besloten om voorziene afwaarderingen jaarlijks ten laste te brengen van de begrotingsruimte, op basis van de geraamde verliezen in geval van een worst-case scenario. Deze afwaardering bedraagt in 2025 € 19,26 mln. en wordt volledig gedekt uit de risicoreserve SIS. 
• Aanpassing van de te verwachten uitgaven voor het Omgevingsfonds € 0,46 mln.;
• De eerste subsidie voor de lijnverbindingen vanuit het route development fund wordt in 2026 verleend € 0,60 mln.

Om te voldoen aan onze verplichtingen en verdere uitvoering van bestaand beleid mogelijk te maken, wordt € 1,34 mln. overgeboekt naar 2026 e.v. via de overboekingsvoorstellen.