2.1.1. Sociale Agenda

In Limburg moet iedereen mee kunnen (blijven) doen: praktisch en theoretisch geschoold, jong en oud, met en zonder migratieachtergrond. We willen een samenleving waarin iedereen veilig kan opgroeien, gezond kan leven en elkaar kan ontmoeten. Dat is nu voor te veel Limburgers niet vanzelfsprekend en dat kunnen we als Provincie niet zomaar accepteren. 2025 stond in het teken van uitvoering: sommige resultaten werden gedurende het jaar reeds zichtbaar, volgen in 2026 of 2027 op basis van de stappen die afgelopen jaar gezet zijn. In enkele gevallen trad vertraging in de samenwerking met derden op, wat resulteerde in een voordelig financieel verschil. We blijven focussen op het structureel verankeren van effectieve aanpakken. Dit doen we niet alleen maar samen met regionale en landelijke partners, waarbij we waar mogelijk ook koersen op structurele financiering vanuit de Rijksoverheid. De inzet van onze brede sociale basisinfrastructuur heeft binnen deze thematische aanpak een centrale rol.

Rol Provincie: ondersteuner, subsidiënt, financier, partner, verbinder

• Begin 2025 hebben 28 maatschappelijke organisaties als onderdeel van de brede sociale basisinfrastructuur een subsidie ontvangen (zie mededeling portefeuillehouder). Op 1 juli 2025 hebben wij de geactualiseerde regeling inclusief verhoogde normbedragen per organisatie vastgesteld (zie mededeling portefeuillehouder). Zo konden de organisaties tijdig hun subsidieaanvraag voor 2026 voorbereiden en indienen.
• Drie van de lopende projecten gericht op de doelgroep NEET- en VSV-jongeren zijn inmiddels afgerond, één project is nog in uitvoering tot en met 2026. Binnen het vijfde project is een projectwijzigingsverzoek met een nieuwe projectperiode door ons ontvangen. Dit verzoek wordt momenteel nog beoordeeld. 
• In 2025 zijn er 7.469 kinderen uit gezinnen met een kleine beurs in Limburg in aanraking gekomen met sport en cultuur door ondersteuning van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Het verwachte aantal van 8.000 kinderen is dus niet behaald, maar er is t.o.v. 2024 wel sprake van een groei in bereik richting het meerjarig doel van 10.000 bereikte kinderen in 2027. 
• Middels de subsidieregeling Armoede en laaggeletterdheid 2025-2027 die wij in mei 2025 hebben gepubliceerd (zie mededeling portefeuillehouder) zijn drie projecten/initiatieven ondersteund die zich op armoedebestrijding en/of het tegengaan van laaggeletterdheid richten. Daarnaast waren er eind 2025 nog 8 aanvragen in behandeling. Vooral het aantal projecten op het gebied van armoede blijft een beetje achter op onze verwachting, mogelijk als gevolg van onbekendheid omdat dit een nieuw provinciaal speerpunt is. In 2026 zullen we dan ook een actieve, op potentieel geïnteresseerden gerichte communicatiecampagne voeren.
• Op 6 november 2025 organiseerden we samen met Burgerkracht Limburg en Cubiss Limburg de conferentie 'Gelijke kansen voor iedereen'. Een dag vol verbinding, inzichten en inspiratie voor iedereen die zich inzet voor mensen die worstelen met armoede, laaggeletterdheid of een kwetsbare thuissituatie.  
• Vanuit de uitvoering van het Actieplan tegen Armoede is daarnaast in 2025 de eerste door ons ondersteunde schuldenaanpak in Limburg gestart (in Roermond). Daarnaast startten we in augustus 2025 vanuit het Aanvalsplan Laaggeletterdheid met het aanbieden een gratis bibliotheeklidmaatschap aan Limburgers met een kleine beurs. Tot eind 2025 is dit aanbod in drie gemeenten uitgerold, met 991 afgenomen lidmaatschappen tot gevolg. Deze projectaanpak van Cubiss Limburg en de Vereniging Limburgse Bibliotheken wordt de komende jaren in heel Limburg uitgerold (zie mededeling portefeuillehouder).
• In november hebben we via een subsidieverlening aan GGD Zuid-Limburg de verdere ontwikkeling van de Kansrijke Start-aanpak ondersteund. In de periode tot en met 2027 wordt onder meer de methode Centering Zwangerschap en Centering Ouderschap verder geïmplementeerd in deze regio. GGD Limburg Noord gaf aan een subsidieaanvraag pas in 2026 in te kunnen dienen.
• In mei 2025 hebben wij subsidie verleend aan de GGD Zuid-Limburg voor de projectpilot 'de Plasklas' waarmee ouders geholpen worden bij het (eerder) zindelijk maken van hun kinderen. Dit verlaagt het risico op leerachterstanden, die kunnen ontstaan door een latere start op de basisschool. In Midden- en Noord-Limburg hebben we de implementatie van de GIZ-methodiek ondersteund, waardoor gezinnen meer passende, tijdige en effectieve ondersteuning ontvangen. 
• In 2025 werd in opdracht van Provincie Limburg door Maastricht University nader onderzoek gedaan naar het verhoogd voorkomen van aangeboren afwijkingen in Limburg. De uitkomsten worden in 2026 gepubliceerd.
• Binnen de lopende interventies van Kansrijke Start hebben we in 2025 diverse meerjarige doelen uit de doelenboom behaald: 
  • Binnen de projecten ‘Voorzorg’ en ‘Nu Niet Zwanger’ hebben er in 2025 (inclusief voorgaande jaren) opgeteld 1323 trajecten in Limburg plaatsgevonden. We liggen dus voor op schema om ons meerjarig doel (1350 trajecten in 2027) te behalen. 
  • In 2025 waren er in Limburg 58 verloskundigen/gynaecologen die geschoold waren conform de methode 'Centering Pregnancy'. Daarmee is het meerjarig doel (50 in 2027) reeds overtroffen.
  • Binnen het project 'Stevig Ouderschap' hebben er in 2025 (inclusief voorgaande jaren) opgeteld 357 trajecten in Limburg plaatsgevonden. Dat ligt iets achter op het door ons verwachte aantal (400), maar ons meerjarige doel (800 in 2027) is nog wel in bereik. 
• Eind 2025 waren er 37 scholen in Limburg die via het concept van de Gezonde Basisschool van de Toekomst werken, waardoor er ca. 8.000 kinderen gezonder eten en meer bewegen. Gedurende 2025 hebben we het gesprek gecontinueerd om financiële ondersteuning vanuit de Rijksoverheid voor deze scholen te waarborgen. Dit in samenhang met de uitvoering van motie 3029 Jenneskens en motie 3124 Van Bijnen. 
• Als gevolg van uitgestelde besluitvorming bij gemeenten lukte het beide GGD'en niet om de subsidieaanvraag t.b.v. de verdere uitrol van Keigezond Limburg in 2025 in te dienen. We verwachten deze aanvraag in de eerste helft van 2026 alsnog te ontvangen. 
• Op 20 november 2025 organiseerden wij voor het tiende jaar op rij de conferentie van de Beweging Limburg tegen Kindermishandeling voor Limburgse professionals uit de jeugdhulpverlening, kinderopvang, onderwijs, veiligheid, zorg, jeugdbescherming en jongerenwerk.
• Door subsidieverlening aan de regio Noord- en Midden-Limburg begin 2025, kon de uitrol naar alle Limburgse scholen (primair onderwijs) in het Handle with Care netwerk opgestart worden. De daadwerkelijke uitrol zal naar verwachting in 2026 worden gerealiseerd, waardoor meer Limburgse kinderen in een kwetsbare thuissituatie eerder worden herkend, erkend en ondersteund door hun netwerk.
• Vrijwilligers zijn de motor van een sociaal, vitaal en leefbaar Limburg. Als provinciaal vrijwilligerscompliment organiseerden we op 6 december 2025 het eerste Limburgse vrijwilligersontbijt. Elke Limburgse burgemeester kon vrijwilligers uit zijn/haar gemeente tijdens dit ontbijt in het zonnetje laten zetten. Daarnaast uitten we 2025 onze waardering en vroegen we aandacht voor de diversiteit van de vrijwillige inzet via het communicatietraject uit het Actieplan Vrijwilligers (zie bijvoorbeeld het portret van Guido). 
• In 2025 zijn er 83 'sociale' projecten (waaronder vrijwilligers- en burgerinitiatieven) ondersteund vanuit de voormalige Participatieregeling en de huidige Limburgse Leefbaarheidsaanpak. Dat is fors meer dan vooraf gedacht en het aantal kan nog iets hoger uitvallen omdat er nog een aantal aanvragen in behandeling zijn.
• In juli 2025 hebben we samen met Oranje Fonds het Limburg Samen Sterk-fonds opgericht (zie mededeling portefeuillehouder). Vanuit dit fonds zijn reeds 5 projecten ondersteund die de sociale cohesie in Limburg bevorderen en tevens een positieve bijdrage leveren aan participatie en inclusie in onze provincie.
• In december 2025 bent u geïnformeerd over de voortgang van de Integrale Aanpak Arbeidsmigratie Limburg 2025-2027 Waardig Werken en Wonen die we uitvoeren conform motie 3014 Berghorst c.s (zie mededeling portefeuillehouder).
• In de laatste weken van 2025 zijn wij ook gestart met de uitvoering van amendement 203 Smeets, motie 3234 Absil, motie 3257 Van Bijnen en motie 3260 Smeets, die u heeft aangenomen bij de behandeling van de Programmabegroting 2026.

• We hebben binnen dit product vrijwel alle voor 2025 voorgenomen resultaten behaald. 
• Binnen enkele specifieke projecten zagen we vertraging in de totstandkoming van een subsidieaanvraag (Kansrijke Start Noord-/Midden-Limburg en Keigezond Limburg) of uitvoering van een project (Handle with Care Noord-/Midden-Limburg). Reden hiervoor is bijvoorbeeld financiële onduidelijkheid bij projectpartners. Dit leidt tot een later ingediende subsidieaanvraag en/of een verzoek tot projectduurverlenging.

Voor de uitvoering van product 2.1.1. Sociale Agenda zijn in 2025 de lasten begroot op € 15,63 mln. De realisatie 2025 bedraagt € 12,79 mln. Hierdoor ontstaat er een voordelig verschil van € 2,84 mln. Dit verschil in 2025 heeft betrekking op: 

• Een door PS op 7 november 2025 aangenomen Amendement 203 Gratis krant (€ 0,15 mln.). De verdere uitvoering hiervan zal in 2026 worden opgepakt;
• de meerjarige Integrale aanpak arbeidsmigratie 2025-2027 (€ 0,34 mln.); zoals hiervoor onder 'Kwaliteit' vermeld zijn de Staten over de voortgang geïnformeerd;
• Vertraging in de afhandeling van subsidieaanvragen. Bij een aantal aanvragen is nog niet aan alle voorwaarden voldaan, waardoor de afhandeling in 2026 moet plaatsvinden (€ 0,38 mln.);
• Een aangepaste fasering van de te verwachten uitgaven van meerjarige projecten in de Investeringsagenda Noord-Limburg (0,13 mln.);
• Minder subsidieaanvragen voor diverse subsidieregelingen (€ 0,69 mln.), zoals hiervoor onder 'Kwaliteit' is vermeld. Dit restant blijft deels beschikbaar in de Programmareserve Sociale Agenda (€ 0,30 mln.) en vervalt deels ten gunste van het resultaat (€ 0,39 mln.);
• Zoals hiervoor onder 'Tijd' is vermeld, is er vertraging ontstaan in de totstandkoming van een aantal subsidieaanvragen (€ 0,66 mln.). Dit restant blijft beschikbaar in de Programmareserve Sociale Agenda.

Om te voldoen aan onze verplichtingen en verdere uitvoering van bestaand beleid mogelijk te maken, wordt € 1,50 mln. overgeboekt naar 2026 e.v. via de overboekingsvoorstellen.