2. Samen leven en bestaanszekerheid

(x €1.000)

Uitgaven

€ 26.111

Inkomsten

€ 8.887

Saldo

€ -17.224

Voortgang activiteiten

Samen leven en bestaanszekerheid

In 2025 zetten we grote stappen in de uitvoering van de acties uit het beleidskader en de nadere uitwerking die daar in 2024 uit is voortgekomen (bijv. actie- en aanvalsplannen). Over het algemeen liggen we binnen dit programma op koers. Sommige in de doelenboom opgenomen resultaten zullen dit jaar reeds gerealiseerd worden, voor andere geldt dat we in 2025 de volgende stap zetten om dit resultaat in 2026 of 2027 te realiseren. We verwachten dan ook dat dat we aan de hand van het indicatorenplan op langere termijn positieve effecten binnen onze doelstellingen gaan zien. Kanttekening daarbij is dat de onderliggende maatschappelijke problematiek binnen dit programma divers en hardnekkig is en het bereiken van vooruitgang een lange adem vraagt. Bovendien zijn we voor het behalen van de door ons gewenste resultaten en doelstellingen afhankelijk van de samenwerking met een groot en divers aantal maatschappelijke partners. Onze invloed als Provincie is binnen de maatschappelijke opgaves van dit programma beperkt, maar zeker niet onbelangrijk.

Ons beleidskader

Het Beleidskader Samen leven en bestaanszekerheid 2024-2027 is op 5 april 2024 door Provinciale Staten vastgesteld. Middels dit kader wordt uitvoering gegeven aan de doelen en ambities die beschreven staan in hoofdstuk 3 Samen leven en bestaanszekerheid van het coalitieakkoord 2023-2027 'Elke Limburger telt!'.

Wat willen we bereiken?

2. Samen leven en bestaanszekerheid

2.1. Sociale agenda

Ten aanzien van de Sociale agenda streven we deze collegeperiode de volgende doelstellingen na:

in 2027 zijn er minder laaggeletterden, laagdigivaardigen en mensen in armoede dan in 2023;
in 2027 participeren er meer jongeren op de arbeidsmarkt dan in 2023;
in 2027 zijn er meer jongeren die voldoende bewegen en gezond eten dan in 2023;
in 2027 zijn er relatief meer bewust gekozen zwangerschappen dan in 2023;
in 2027 worden kinderen uit een kwetsbare thuissituatie eerder herkend, erkend en ondersteund door hun netwerk;
in 2027 voelen bewoners in geselecteerde wijken/buurten zich meer thuis dan in 2023;
in 2027 is er in de geselecteerde wijken/buurten meer buurtcontact dan in 2023;
in 2027 zijn er meer vrijwilligers- en bewoners-initiatieven dan in 2023.

Wat merkt de Limburger ervan?

Aan de hand van indicatoren maken wij zichtbaar of we op koers liggen met het behalen van onze doelstellingen voor deze Statenperiode. Hierbij is de Provincie natuurlijk ook afhankelijk van partners en andere autonome ontwikkelingen. De indicatoren die reeds beschikbaar zijn, zijn hieronder gepresenteerd.

Aandeel huishoudens met problematische schulden (D_7d)

Voor de aanpak van probleemschulden is behoefte aan kwantitatieve informatie over de schuldenproblematiek in Nederland. Hoe omvangrijk is deze? Hoe ontwikkelt deze zich? Wat kenmerkt problematische schuldenaren? Zijn bepaalde levensgebeurtenissen een voorbode van probleemschulden? Met welke andere problemen hangen problematische schulden samen? Zijn er verschillen tussen gemeenten? Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) gevraagd de beschikbare cijfers op een rij te zetten om deze vragen te kunnen beantwoorden.

Onderstaand grafiek bevat de uitkomsten van onderzoek naar huishoudens met geregistreerde problematische schulden. De cijfers hebben betrekking op de periode 2015 tot en met 2023 en komen voort uit onderzoek op basis van registerdata. Per verslagjaar wordt steeds de situatie op 1 januari van het betreffende jaar weergegeven. Voor 2020 en 2021 is ook de stand op 1 oktober opgenomen. Op de pagina 'Samenvatting' zijn de meest recente resultaten samengevat. In een eerder verschenen rapport wordt nader ingegaan op de belangrijkste resultaten over de periode 2015-2018.

Aantal abortussen (D_10b)

De ontwikkeling van het aantal abortussen geeft een indicatie van de mate van bewust gekozen zwangerschappen. Het jaar van de 0-meting is 2023. Aantal abortussen in 2023: 1760

Aantal laaggeletterde Limburgers dat effectieve ondersteuning heeft gekregen (D_7a)

Omschrijving

Dit betreft het in 2023 door Limburgse bibliotheken aantal bereikte personen vanuit de kernfunctie 'educatie en ontwikkeling'. Deze doelgroep bestaat niet alleen uit laaggeletterden, maar ook uit andere personen die hun basisvaardigheden willen versterken. Data voor 2024 komt in juni 2025 beschikbaar.

Statistieken

Bron: Cubiss

Aantal laagdigivaardige Limburgers dat effectieve ondersteunig heeft gekregen (D_7b)

Omschrijving

Het bibliotheeknetwerk werkt samen aan drie maatschappelijke opgaven: een geletterde samenleving, participatie in de informatiesamenleving en leven lang ontwikkelen. Met het jaarlijkse onderzoek Dienstverlening voor volwassenen wordt de inzet van het netwerk op deze drie maatschappelijke opgaven voor de doelgroep volwassenen in kaart gebracht. Voor de opgave ‘geletterde samenleving’ gaat dit met name om dienstverlening rondom lezen en leesbevordering. Bij de opgave ‘participatie in de informatiesamenleving’ heeft dit betrekking op informatie, advies en doorverwijzing en digitaal burgerschap. Ten slotte wordt binnen de opgave ‘leven lang ontwikkelen’ de dienstverlening rondom het leren van basisvaardigheden en persoonlijke ontwikkeling in kaart gebracht.

In deze rapportage lees je de stand van zaken omtrent de dienstverlening van openbare bibliotheken voor volwassenen in 2023. Aan dit onderzoek namen alle 133 bibliotheekorganisaties in Nederland deel (een respons van 100%).

Uit het onderzoek blijkt dat alle bibliotheekorganisaties in 2023 diensten en programmering voor volwassenen aanboden rondom de drie maatschappelijke opgaven. Dit deden zij door met hun dienstverlening in te zetten op lezen en leesbevordering, informatie, advies en doorverwijzing en het leren van basisvaardigheden. Alleen rondom de thema’s digitaal burgerschap (71%) en persoonlijke ontwikkeling (94%) wordt nog niet door alle bibliotheekorganisaties geprogrammeerd.

Statistieken

Bron: Cubiss

Aandeel huishoudens met een (langdurig) laag inkomen (D_7c)

Omschrijving

Deze grafiek bevat regionale statistieken over huishoudens met een relatief laag inkomen. De gegevens worden uitgesplitst naar huishoudenskenmerken als geslacht en leeftijd van de hoofdkostwinner, en de huishoudenssamenstelling en voornaamste inkomensbron van het huishouden. Voor de indeling naar hoogte van het inkomen worden twee inkomensgrenzen gehanteerd: de lage-inkomensgrens en het beleidsmatig minimum. Voor deze indelingen wordt het aantal huishoudens gepubliceerd, zowel absoluut als in procenten van de totale populatie per regio. De grafiek bevat ook gegevens over het aantal huishoudens dat langdurig (4 jaar en langer) van een inkomen onder de gebruikte inkomensgrens moest rondkomen. De uitkomsten worden onder meer gebruikt in rapportages over armoede.

De gegevens hebben betrekking op alle particuliere huishoudens met inkomen, per 1 januari van het verslagjaar. Studentenhuishoudens en huishoudens die slechts een deel van het jaar inkomen hadden zijn buiten beschouwing gebleven. Peildatum voor de gemeentelijke indeling is 1 januari 2023. In de grafiek worden alleen de particuliere huishoudens meegenomen.

Statistieken

Bron: CBS Statline

Aantal tienerzwangerschappen (D_10a)

Omschrijving

Het cijfer betreft het totaal aantal tienermoeders (19 jaar en jonger per 1 januari van het referentiejaar). De ontwikkeling van het aantal tienermoeders geeft een indicatie van de mate van bewust gekozen zwangerschappen. De nulmeting betreft het jaar 2023.

Statistieken

Bron: GGD Noord-Limburg en Zuid-Limburg

Aantal meldingen bij Veilig Thuis en Handle with Care (D_11a)

Omschrijving

In 2024 zijn 665 Handle with Care signalen vanuit Veilig Thuis doorgezet naar leerplicht. Dit betreft alleen de regio Zuid-Limburg, omdat Handle with Care nog niet actief is in Noord- en Midden-Limburg.

Het aantal Handle with Care signalen kan in de praktijk afwijken, omdat er nog een aantal signalen wordt uitgefilterd van kinderen die buiten het project vallen (bijvoorbeeld kinderen in de brugklas, kinderen die geen onderwijs krijgen door een 5B-vrijstelling of kinderen die in een andere regio naar school gaan). Handle with Care was in 2024 bovendien alleen actief in Zuid-Limburg. In 2025 verwachten wij ook aansluiting van de regio's Noord- en Midden-Limburg.

2023 is het jaar van de nulmeting, de methode was toen nog bezig met opschalen. Tot september deed alleen Heerlen mee. Van september t/m december ook de rest van Parkstad.

Bron: CBS Statline

2.1.1. Sociale Agenda
Omschrijving (label)
Voorjaarsnota 2025
Kwaliteit

Begin 2025 hebben 24 bestaande maatschappelijke organisaties als onderdeel van de brede sociale basisinfrastructuur een subsidie ontvangen voor de uitvoering van hun werkplannen. Daarnaast werden de vier plekken die binnen de nieuwe subsidieregeling aan nieuwe organisaties geboden zijn allemaal ingevuld. Vanaf 2025 maken JobOn, LEFTeam, Agrarisch Steunpunt Limburg en Spil in de Wijk onderdeel uit van de brede sociale basinfrastructuur en leveren ook zij hun bijdrage binnen de gestelde doelen. In maart 2025 bent u uitgebreider geïnformeerd over de subsidieverlening aan de brede sociale basisinfrastructuur middels een mededeling portefeuillehouder;

Via vijf reeds lopende projecten gericht op de doelgroep NEET- en VSV-jongeren wordt passend perspectief geboden aan jongeren uit de doelgroepen NEET en VSV. Inmiddels zijn drie van deze projecten afgerond en één project is nog in uitvoering met een looptijd tot en met 2026. Het vijfde project kent moeilijkheden in de uitvoering; we verwachten in 2025 van de initiatiefnemer te vernemen of dit project alsnog wordt uitgevoerd of wordt beëindigd;

In 2025 komen 8.000 kinderen uit kansarme gezinnen in aanraking met sport en cultuur, door ondersteuning die zij ontvangen van het Jeugdfonds Sport en Cultuur;

Vanuit de uitvoering van het Actieplan tegen Armoede verwachten wij in 2025 minimaal vijf projecten/initiatieven te ondersteunen die zich op armoedebestrijding richten. Dit zullen we onder meer doen middels een subsidieregeling die we Q2-2025 verwachten te publiceren. In de tweede helft van 2025 organiseren we één conferentie rond het thema armoede, waarmee we verbindingen tussen relevante partnerorganisaties leggen en goede praktijken/interventies uitlichten;

Op het gebied van het bestrijden van laaggeletterdheid verwachten wij minimaal 10 projecten/initiatieven te ondersteunen, in relatie tot het Aanvalsplan Laaggeletterdheid. Daardoor zetten we bibliotheken als verbindende schakel in het taalnetwerk in en dragen we bij aan taalontwikkeling van de jongste jeugd. Om dit doel te bereiken zullen we onder meer een subsidieregeling publiceren (naar verwachting Q2-2025).

Als onderdeel van het in december 2024 gepubliceerde Aanvalsplan Laaggeletterdheid verwachten we in 2025 te beginnen met de implementatie van een gratis bibliotheeklidmaatschap voor Limburgers met een kleine beurs op basis van een door Cubiss Limburg en de Vereniging Limburgse Bibliotheken opgesteld voorstel;

We verwachten in Q2-2025 een subsidie te verlenen aan GGD Zuid-Limburg om de Kansrijke Start-aanpak in deze regio verder te ontwikkelen, waardoor toekomstige moeders en jonge ouders in Zuid-Limburg nog beter ondersteund en begeleid kunnen worden. Daarbij is ook ruimte voor vernieuwende projectpilots, zoals opgenomen in het beleidskader. Met de GGD Limburg-Noord staan wij ook in contact; van deze partner verwachten wij op een later moment een subsidieverzoek te ontvangen;

In 2025 wordt door Maastricht University nader onderzoek gedaan naar het verhoogd voorkomen van aangeboren afwijkingen in Limburg. De uitkomsten verwachten wij Q1-2026 te kunnen publiceren;

Binnen de projecten ‘Voorzorg’ en ‘Nu Niet Zwanger’ verwachtten wij aanvankelijk dat er in 2025 (inclusief voorgaande jaren) minimaal 750 trajecten in Limburg plaats zouden hebben gevonden. Op basis van actuele cijfers bleek dat dit aantal eind 2024 al boven de 1.000 lag, zoals ook opgenomen in de Jaarstukken 2024. We verwachten inmiddels dat deze interventies eind 2025 minimaal 1.250 mensen bereikt hebben, waarmee een belangrijke bijdrage wordt geleverd binnen ons doel om het aantal onbewust gekozen zwangerschappen af te laten nemen;

Er zijn in 2025 (inclusief voorgaande jaren) naar verwachting minimaal 30 verloskundigen/gynaecologen in Limburg die zijn opgeleid om conform de methode 'Centering Pregnancy' te werken en minimaal 400 trajecten Stevig Ouderschap gestart. Hierdoor worden (nieuwe) ouders beter begeleid, waardoor de thuissituatie voor deze kinderen verbetert;

We verwachten dat er in 2025 35 scholen in Limburg zijn die via het concept van de Gezonde Basisschool van de Toekomst werken, waardoor ca. 7.500 kinderen gezonder eten en meer bewegen. Financiële ondersteuning vanuit de Rijksoverheid voor deze scholen is voor het behalen van dit doel essentieel. Hierop blijven wij onze lobby in 2025 dan ook richten, in samenhang met de uitvoering van motie 3029 Jenneskens en motie 3124 Van Bijnen;

We verwachten in 2025 een subsidie te verlenen ten behoeve van de verdere uitrol van Keigezond Limburg naar minimaal 8 nieuwe gemeenten. Het bereik van deze ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas ligt hoger dan vooraf ingeschat. In de zeven gemeenten waar dit programma in 2024 reeds is geïmplementeerd, hebben 1.866 kinderen met licht, matig, sterk en extreem verhoogd gewichtsgerelateerd gezondheidsrisico, passende hulp ontvangen. Door de nieuwe subsidieverlening verwachten wij het in het beleidskader opgenomen doel van 2.500 bereikte kinderen in de komende jaren dan ook te gaan realiseren;

Door de organisatie van de jaarlijkse conferentie voor (aanstaande) professionals die met jonge kinderen/gezinnen werken, ondersteunen we ook in 2025 de Beweging Limburg tegen Kindermishandeling. De conferentie staat gepland in november 2025, rondom de landelijke Week tegen Kindermishandeling;

Door subsidieverlening aan de regio Noord- en Midden-Limburg in Q1-2025 participeren inmiddels alle scholen (primair onderwijs) in het Handle with Care netwerk. Daarmee wordt de uitrol over heel Limburg gerealiseerd, waardoor meer Limburgse kinderen in een kwetsbare thuissituatie eerder herkend, erkend en ondersteund worden door hun netwerk;

Om aan te kunnen sluiten op datgene wat er in Limburg al gebeurt aan het tegengaan van eenzaamheid, hebben we in Q1-2025 een analyse uitgevoerd aan de hand van de werkplannen van de organisaties uit onze brede sociale basisinfrastructuur en contact met gemeenten, zorg-, welzijnsorganisaties en vrijwilligersorganisaties. Op basis van deze analyse ondernemen we in het restant van deze beleidsperiode een aantal vervolgacties in het tegengaan van eenzaamheid, passend bij onze provinciale rol en behoeften van partnerorganisaties. Over deze acties bent u in april 2025 geïnformeerd middels een mededeling portefeuillehouder;

Eind 2024 zijn wij ook gestart met de uitvoering van het definitieve Actieplan Vrijwilligers, dat in december 2024 gepubliceerd is. Een van de eerste acties is het opstarten van een communicatietraject waarmee we onze waardering uiten en aandacht vragen voor de diversiteit van de vrijwillige inzet. Dat deden we bijvoorbeeld aan de hand van de portretten van vrijwilligers Marc, Esmee en Romy. Overige acties uit het actieplan, zoals de uitreiking van het jaarlijkse vrijwilligerscompliment, zijn in voorbereiding;

In 2025 worden minimaal 20 projecten (waaronder vrijwilligers- en burgerinitiatieven) met steun van de Provincie uitgevoerd, waardoor participatie en sociale cohesie bevorderd wordt. Naast de ondersteuning die we bieden vanuit de regelingen van de Leefbaarheidsaanpak, verkennen we ook hoe we door samenwerking met sociale fondsen impact op dit gebied kunnen maken (zie volgende bullet);

In de eerste helft van 2025 hebben we de samenwerking met sociale fondsen verkend. Door deze samenwerking beogen we de sociale cohesie in Limburg te bevorderen en tevens een positieve bijdrage te leveren aan participatie en inclusie in onze provincie. In verbinding met het actieplan vrijwilligers willen we daarbij onder meer vrijwilligers- en bewonersinitiatieven ondersteunen. We verwachten in Q3-2025 besluitvorming te laten plaatsvinden over de samenwerking met één of meerdere sociale fondsen;

In 2025 geven we uitvoering aan de in december 2024 vastgestelde Integrale Aanpak Arbeidsmigratie Limburg 2025-2027 Waardig Werken en Wonen conform motie 3014 Berghorst c.s. In Q4-2025 wordt u geïnformeerd over de voortgang van deze integrale aanpak;

Bij de uitvoering van motie 3049 Wolters c.s. en amendement 185 Berghorst c.s. betrekken we nadrukkelijk de conclusies en handelingsperspectieven uit de Verkenning Limburgs Zorglandschap 2030 die in 2024 is opgeleverd. We verwachten u medio 2025 te kunnen informeren over de uitvoering van deze motie en dit amendement.

Tijd

Alle organisaties uit de brede sociale basisinfrastructuur hebben uiterlijk in Q1-2025 hun subsidiebijdrage voor het jaar 2025 ontvangen, waardoor hun werkplannen kunnen worden uitgevoerd. De normbedragen voor het jaar 2025 zullen in juli 2025 gepubliceerd worden, zodat alle organisaties tijd genoeg hebben om het werkplan 2026 voor te bereiden en deze voor de deadline van 1 oktober 2025 in te dienen;

Eind 2024 verschenen het definitieve Actieplan tegen Armoede en het Aanvalsplan Laaggeletterdheid, als nadere uitwerking van het beleidskader. In 2025 is dan ook gestart met de uitvoering van de acties uit deze plannen. In Q2-2025 werken we een meerjarige subsidieregeling uit voor de ondersteuning van projecten op het gebied van armoede en laaggeletterdheid. De middelen die hiervoor worden ingezet in 2026 en 2027 zullen naar verwachting in de Programmabegroting 2026 worden vermeld;

Ten aanzien van Kansrijke Start verwachten we in Q2-2025 een aanvraag van GGD Zuid-Limburg te ontvangen. GGD Limburg-Noord gaf in Q1-2025 aan meer tijd nodig te hebben voor het indienen van een subsidieaanvraag;

De subsidieaanvraag voor de verdere uitrol van Keigezond Limburg verwachten wij medio 2025 te ontvangen;

Onze subsidieverlening t.b.v. de inzet van twee kwartiermakers voor de verdere ontwikkeling van de Gezonde Bassischool van de Toekomst loopt nog tot en met eind 2025. In de tweede helft van 2025 bereiden we de benodigde provinciale inzet voor de jaren 2026 en 2027 alvast voor;

De subsidieaanvraag voor Handle with Care in Noord- en Midden-Limburg is begin 2025 ontvangen en afgehandeld. Daarmee wordt de uitrol van deze aanpak over heel Limburg gerealiseerd;

Eind 2024 zijn wij ook gestart met de uitvoering van het definitieve Actieplan Vrijwilligers, dat in december 2024 gepubliceerd is. De acties zullen vanaf 2025 gefaseerd worden uitgevoerd;

We verwachten in Q3-2025 besluitvorming te laten plaatsvinden over de samenwerking met één of meerdere sociale fondsen, ten behoeve van het bevorderen van sociale cohesie, participatie en inclusie.

Geld
Voor de uitvoering van product 2.1.1. Sociale Agenda wordt het budget in 2025 verhoogd met € 0,89 mln. Dit betreft de volgende begrotingswijzigingen:

Leefbaarheidsaanpak 2025. De leefbaarheidsaanpak bevat drie subsidieregelingen. Voor twee subsidieregelingen (Kleinschalige inwonersinitiatieven en Stichting, Vereniging, Coöperatie) is in dit product een bedrag opgenomen van € 0,83 mln.;

ophogen van Subsidiebudget voor Burgerkracht; deze ophoging heeft te maken met het actualiseren van het begrote bedrag (€ 0,01 mln.);

verder is een bedrag van € 0,05 mln. beschikbaar gesteld als procesmiddelen, die worden ingezet voor de actielijn Experimenten en kansrijke vernieuwingen.

Kwaliteit (indicator)
Groen
Tijd (indicator)
Groen
Geld (indicator)
Groen

2.2. Krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen

Ten aanzien van krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen streven we deze collegeperiode de volgende doelstelling na:

in 2027 zijn de Limburgse wijken, buurten en dorpen leefbaarder en veiliger geworden dan in 2023.

Wat merkt de Limburger ervan?

Aan de hand van indicatoren maken wij zichtbaar of we op koers liggen met het behalen van onze doelstellingen voor deze Statenperiode. Hierbij is de Provincie natuurlijk ook afhankelijk van partners en andere autonome ontwikkelingen. De indicator die reeds beschikbaar is, is hieronder gepresenteerd.

Percentage Limburgers die het (helemaal) eens is met de stelling: 'Ik voel mij thuis bij mensen in deze buurt'. (D_12a)

Omschrijving

Deze tabel bevat cijfers over leefbaarheid en overlast in de woonbuurt, veiligheidsbeleving, slachtofferschap traditionele criminaliteit, slachtofferschap online criminaliteit, oordeel van burgers over de politie, en preventie van criminaliteit. De cijfers (vanaf 2012 - tweejaarlijks beschikbaar) laten een stabiel beeld zien, vanaf 2019 is een verbetering zichtbaar.

Bron: CBS Statline

Percentage Limburgers die het (helemaal) eens is met de stelling: 'Ik heb veel contact met andere buurtbewoners'. (D_13a)

Omschrijving

Bron: CBS Statline

Percentage Limburgers dat zich wel eens onveilig voelt in de buurt (D_15a)

Omschrijving

Deze tabel bevat cijfers over leefbaarheid en overlast in de woonbuurt, veiligheidsbeleving, slachtofferschap traditionele criminaliteit, slachtofferschap online criminaliteit, oordeel van burgers over de politie, en preventie van criminaliteit. De tweejaarlijkse cijfers laten een stabiel beeld zien, met in 2021 een verbetering.

Bron: CBS Statline

Schaalscore sociale cohesie (D_15b)

Omschrijving

Bron: CBS Statline

Trend in de buurt met sociale overlast (D_15c)

Omschrijving

Bron: CBS Statline

2.2.1. Krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen
Omschrijving (label)
Voorjaarsnota 2025
Kwaliteit
Gebiedsgerichte aanpakken:

In 2025 zijn zes intentieovereenkomsten getekend voor een langjarige gebiedsgerichte wijkaanpak, worden de uitvoeringsplannen opgesteld, de governance ingeregeld en is de uitvoering hiervan gestart. Onderdeel hiervan is de uitvoering van de motie 3124;

In 2024 is ervoor gekozen om een Leefbaarheidsaanpak te initiëren (samen met product 5.1.1. Leefbare Steden en Dorpen). In deze gecombineerde aanpak zetten wij in op stimulering van kleinschalige (inwoners)initiatieven en initiatieven van stichtingen/verenigingen/coöperaties in dorpen en buurten;

Via de (subsidie)regeling in het kader van de leefbaarheidsaanpak worden er inwonersinitiatieven mogelijk gemaakt;

In 2025 tekenen wij 2 intentieovereenkomsten voor een gebiedsgerichte integrale langjarige dorpaanpak en starten we de uitvoering hiervan;

Samen met het Rijk maken wij meer gebruik van financieringsmogelijkheden zoals Specifieke uitkeringen (SPUK's) voor het uitvoeren van projecten in de aandachtswijken;

Samen met het Rijk delen wij ervaringen en goede voorbeelden met alle gemeenten, ook met die die niet zijn geselecteerd voor een nationaal programma;

In 2025 zijn wij gestart met het inrichten van een pool van professionals die bijdragen aan de kennisdeling;

De uitvoering van de bestaande aandachtswijken Donderberg en Vastenavondkamp verloopt conform lopende uitvoeringsplannen beschikking.

Tijd
De intentieovereenkomsten voor de gebiedsgerichte integrale langjarige aanpakken in wijken zijn gesloten.

Naar verwachting worden deze in de tweede helft van 2025 ook gesloten met de geselecteerde dorpen.
Geld
Voor de uitvoering van product 2.2.1. Krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen, wordt het budget in 2025 verhoogd met € 2,04 mln. Dit betreft de volgende voorstellen:

voor de Leefbaarheidsaanpak 2025 zijn behalve drie subsidieregelingen ook middelen € 0,04 mln. nodig voor proceskosten;

voor de intentieovereenkomsten en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsovereenkomsten (de gebiedsgerichte integrale aanpak ter bevordering van veerkrachtige gemeenschappen in wijken) zijn middelen beschikbaar gesteld in 2025 € 2 mln., in 2026 € 4 mln. en in 2027 € 4 mln.;

Daarnaast wordt in verband met de in 2025 afgesloten intentieovereenkomsten en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsplannen voor de gebiedsgerichte dorpenaanpak voor de jaren 2026 en 2027 jaarlijks een bedrag van € 1 mln. beschikbaar gesteld.

De dekking van deze voorstellen komt uit de programmareserve Sociale agenda.

Kwaliteit (indicator)
Groen
Tijd (indicator)
Groen
Geld (indicator)
Groen

2.3. Sport en bewegen

Ten aanzien van Sport en Bewegen streven we deze collegeperiode de volgende doelstellingen na:

in 2027 voldoen meer Limburgers aan de beweegrichtlijn dan in 2023;
in 2027 worden er meer Limburgers bereikt door de sport-/beweegactiviteiten van de sociale basisinfrastructuur dan in 2023.

Wat merkt de Limburger ervan?

Aan de hand van indicatoren maken wij zichtbaar of we op koers liggen met het behalen van onze doelstellingen voor deze Statenperiode. Hierbij is de Provincie natuurlijk ook afhankelijk van partners en andere autonome ontwikkelingen. De indicator die reeds beschikbaar is, is hieronder gepresenteerd.

Percentage Limburgers dat aan de beweegrichtlijnen voldoet (D_17a)

Omschrijving

Percentage Limburgers dat aan de beweegrichtlijnen voldoet. Cijfers worden één keer per vier jaar geüpdatet. Laatste update is van 20 juni 2023 (gegevens over verslagjaar 2022 zijn daarmee gepubliceerd).

Bron: CBS Statline

2.3.1. Sport en bewegen
Omschrijving (label)
Voorjaarsnota 2025
Kwaliteit

Begin 2025 hebben alle dertien bestaande sporttakplatforms als onderdeel van de brede sociale basisinfrastructuur een subsidie ontvangen voor de uitvoering van hun werkplannen. De drie beschikbare plekken die binnen de nieuwe subsidieregeling aan nieuwe organisaties werden geboden werden dit jaar niet ingevuld. Mogelijk wordt één van die plekken in 2025 alsnog ingevuld. We zijn n.a.v. het subsidieverzoek van Limburg Athletics+ nog met hen in gesprek over het opnemen van de sporttak wandelen binnen hun platform en daarmee onze brede sociale basisinfrastructuur. In maart 2025 bent u uitgebreider geïnformeerd over de subsidieverlening aan de brede sociale basisinfrastructuur middels een mededeling portefeuillehouder;

Wij verwachtten aanvankelijk dat er in 2025 (inclusief voorgaande jaren) minimaal 1.000 topsporters en talenten ondersteuning zouden ontvangen van Coöperatie Limburg Sport, waarmee zij in de ontwikkeling van hun (top)sportcarrière zijn geholpen. Op basis van actuele cijfers bleek dat dit aantal eind 2024 al op 1.201 lag, zoals ook opgenomen in de Jaarstukken 2024. We verwachten inmiddels dat dit jaar minimaal 1.350 topsporters en talenten via Coöperatie Limburg Sport ondersteuning in hun (top)sportcarrière ontvangen. In Q2-2025 starten wij ook de evaluatie van de uitvoering van de opdracht door Coöperatie Limburg Sport, zodat er in de tweede helft van het jaar besluitvorming over de optionele verlenging van de opdrachtrelatie in 2026 en 2027 kan plaatsvinden;

Voor de ondersteuning van topsportevenementen met een activerend breedtesportprogramma in de jaren 2025-2027 hebben we begin januari 2025 een subsidieregeling gepubliceerd. U bent hierover geïnformeerd middels een mededeling portefeuillehouder. Naast het feit dat we via deze regeling meerjarig duidelijkheid voor organisatoren bieden, richten we via deze regeling ook op een nog grotere impact t.a.v. breedtesportdeelname. We verwachten vanuit deze regeling jaarlijks (minimaal) vier topsportevenementen te ondersteunen;

Voor de ondersteuning van bovenlokale (sport)evenementen in de jaren 2025-2027 hebben we eind 2024 de breed gewaardeerde en laagdrempelige stimuleringsregeling gepubliceerd. U bent hierover geïnformeerd middels een mededeling portefeuillehouder. De organisatie van deze evenementen, die veelal op initiatief van vrijwilligers worden georganiseerd, zijn van belang voor het bevorderen van de beweegdeelname en sociale cohesie in Limburgse gemeenschappen. Wij verwachten in 2025 vanuit deze regeling 20 bovenlokale sportevenementen te ondersteunen.

In Q1-2025 hebben wij op basis van de met uw Staten besproken uitgangspunten steunfunctie sport en regionale sportakkoorden het gesprek gestart met alle Limburgse gemeenten om te komen tot regionale sport- en beweegakkoorden. In deze zijn ook de onderwerpen waarvoor aandacht wordt gevraagd in de motie 3028 Van Bijnen c.s., de motie 3032 Goossen c.s., de motie 3110 Van Bijnen, de motie 3134 Absil c.s. en het amendement 187 Smeets c.s. geagendeerd. We verwachten in de tweede helft van 2025 in de drie Limburgse regio's een akkoord te kunnen ondertekenen, dat vervolgens samen met gemeenten, sportorganisaties en sporttakplatforms tot uitvoering wordt gebracht.

Tijd

Alle organisaties uit de brede sociale basisinfrastructuur hebben uiterlijk in Q1-2025 hun subsidiebijdrage voor het jaar 2025 ontvangen, waardoor hun werkplannen kunnen worden uitgevoerd. De normbedragen voor het jaar 2025 zullen in juli 2025 gepubliceerd worden, zodat alle organisaties tijd genoeg hebben om het werkplan 2026 voor te bereiden en deze voor de deadline van 1 oktober 2025 in te dienen;

De initiële opdracht van Coöperatie Limburg Sport loopt nog tot het einde van 2025. In Q2-2025 starten we de evaluatie rondom de opdracht aan Coöperatie Limburg Sport, zodat in de tweede helft van 2025 besluitvorming m.b.t. de optionele verlenging in de jaren 2026 en 2027 kan plaatsvinden;

Op 1 februari 2025 is de subsidieregeling Topsportevenementen 2025-2027 in werking getreden, met een looptijd tot en met 31 december 2027;

De Stimuleringsregeling Bovenlokale evenementen 2025-2027 is in werking getreden op 28 november 2024. Deze heeft een looptijd tot en met 31 december 2027;

In de eerste helft van 2025 is het gesprek met gemeenten over de regionale sport- en beweegakkoorden gevoerd. Naar verwachting kunnen in de tweede helft van 2025 in de drie regio's akkoorden gesloten worden, met een looptijd tot met 2027.

Geld
Voor de uitvoering van product 2.3.1. Sport en bewegen, wordt het budget in 2025 verlaagd met € 0,10 mln. Dit betreft een verschuiving van middelen naar product 6.1.1. Cultuur in verband met de Subsidieregeling Bovenlokale Evenementen. Deze subsidieregeling wordt verder uitgevoerd onder programma 6. Cultuur.

Kwaliteit (indicator)
Groen
Tijd (indicator)
Groen
Geld (indicator)
Groen

Uitvoering begroting 2025: budgetrealisatie

De totale lasten van de gewijzigde begroting 2025 voor dit programma tot aan de Voorjaarsnota bedragen € 23,28 mln., bestaande uit € 21,39 mln. reguliere middelen, € 1,89 mln. personeelskosten.

In onderstaande grafiek presenteren wij alleen de reguliere middelen vanwege de beïnvloedbaarheid van deze posten. Het betreft de bestedingen en juridische verplichtingen tot 1 april (gerealiseerd en verplicht) en de op dat moment resterende vrije ruimte binnen de vastgestelde budgetten.

Onze voortgangsanalyse geeft aan dat het niet nodig is om de begroting op dit moment bij te stellen.

Wat mag het kosten?

In deze Voorjaarsnota 2025 wordt de begroting van het programma 'Samen leven en bestaanszekerheid' bijgesteld op basis van de inhoudelijke en financiële voortgang, zoals beschreven in de beleidsproducten en voortgangsinformatie.

De volgende aanvullende reguliere middelen zijn opgenomen:

voor Leefbaarheidsaanpak € 0,83 mln.;
gebiedsgerichte dorpen- en wijkenaanpak € 2,00 mln.;
aanvullende middelen voor subsidieregelingen.

Per saldo stijgen de lasten met € 2,83 mln. Het gevolg van deze wijzigingen is dat het begrote uitgavenvolume van de begroting (lasten en stortingen in de reserves) van dit programma stijgt van € 23,28 mln. naar € 26,11 mln.

Voor nadere details verwijzen wij naar de toelichtingen op productniveau bij 'Wat gaan we daarvoor doen?', onderdeel Geld.

Bedragen x €1.000