6. Cultuur en erfgoed voor iedereen

Omschrijving (label)
Najaarsnota 2025

Kwaliteit

In 2025 blijven wij activiteiten uitvoeren die bijdragen aan het doel dat elke Limburger toegang heeft tot alle vormen van cultuur. Wij liggen op koers met de uitvoering van het Beleidskader 2024-2027 ‘Cultuur en erfgoed voor iedereen’. 

• De lobby richting Rijk voor een evenwichtige spreiding van cultuur is geagendeerd. Daarnaast is het Cultuurconvenant 2025-2028 op 17 januari 2025 ondertekend (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2025-3768.html).
• De uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Limburgse taal is in volle gang. Zo is het Hoes veur ’t Limburgs gestart met haar nieuwe werkzaamheden, hebben de eerste vergaderingen van het Staotecomité Limburgse taal plaatsgevonden en is de actiecommissie Limburgse taal opgericht. Ook bent u geïnformeerd over de uitvoering van motie 3513 inzake prijs Limburgse taal (via een mededeling portefeuillehouder) en toezegging 9611 inzake euregionale kansen Limburgse taal.
• De culturele infrastructuur is ondersteund door aan in totaal 49 Limburgse instellingen een subsidie te verstrekken voor de periode 2025-2028. Hierdoor kunnen deze culturele instellingen hun cultureel aanbod realiseren.
• Opera Zuid is met een incidentele subsidie eenmalig extra ondersteund, zodat zij de reeds vastgelegde verplichtingen in 2025 konden voldoen.
• De uitvoering van het Groeiplan Noord- en Midden-Limburg, waar u op 11 april 2025 sonderend over bent geconsulteerd, is in volle gang. Hierdoor wordt het culturele aanbod in deze regio’s extra versterkt.
• Het opgeleverde visitatierapport provinciale musea wordt benut voor de verdere ontwikkeling van de provinciale museumvisie. Deze zal in Q4 2025 aan u worden voorgelegd. Daarop vooruitlopend hebben de 3 provinciale musea in juni 2025 een compensatie ontvangen voor de gestegen basiskosten. Deze zijn incidenteel gedekt uit de Programmamiddelen/-reserves van het Beleidskader Cultuur en erfgoed voor iedereen. Vanaf 2026 willen wij compensatie van deze basiskosten structureel gaan borgen. Een voorstel daartoe wordt opgenomen in het Statenvoorstel.
• Onze steunfunctieorganisaties Huis voor de Kunsten Limburg en Stichting Klankkleur Limburg hebben hun exploitatiesubsidies ontvangen waardoor de verenigingen en vrijwilligers in de amateurkunsten-en erfgoedsector worden ondersteund.
• Het landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028 loopt door. De door het Fonds Cultuurparticipatie goedgekeurde jaarplannen van de vijf regionale penvoerders zijn financieel door ons gematcht. Deze penvoerders leggen de verbinding tussen het culturele veld en de scholen waardoor leerlingen kennismaken met en leren van cultuur.
• Lokale en regionale (volks)culturele festivals en evenementen hebben een provinciale subsidie ontvangen. Deze zorgen voor ontmoeting, dragen bij aan de levendigheid van een wijk of kern en/of aan de eigenheid van Limburg. Wat betreft de grote volksculturele evenementen zijn de subsidies voor de Heiligdomsvaart 2025, Passiespelen 2026 en Wereld Muziek Concours 2026 verleend. Dit geldt ook voor de subsidies aan de negen grote carnavalsevenementen. 

Tijd

De inzet blijft om de hierboven onder Kwaliteit genoemde activiteiten in 2025 uit te voeren, met primair aandacht voor het Groeiplan Noord- en Midden-Limburg, het Uitvoeringsprogramma Limburgse taal en de ontwikkeling van het museumbeleid. We liggen hierbij op koers.

Geld

Voor de uitvoering van product 6.1.1. Cultuur wijzigt het budget in 2025 nauwelijks. Dit gaat om de volgende wijzigingen in de begroting:

Budgetoverheveling

In het Uitvoeringsprogramma Limburgse Taal is besloten voor het Staotecomité Limburgse taal een bedrag van € 0,01 mln. beschikbaar te stellen (zie onder Kwaliteit, 2e bullet). Dit bedrag is vanuit programma 6 Cultuur voor iedereen overgeboekt naar programma 8 Provincie midden in de samenleving.

Overige bijstellingen

Bij de Najaarsnota wordt de begroting van product 6.1. Cultuur structureel verhoogd met € 0,03 mln. vanwege de bijstelling CAO Provincies van de personeelskosten. De geplande activiteiten van dit jaar kunnen worden uitgevoerd binnen het beschikbare budget.

Kwaliteit (indicator)
• Groen

Tijd (indicator)
• Groen

Geld (indicator)
• Groen

Omschrijving (label)
Najaarsnota 2025

Kwaliteit

In 2025 blijven wij activiteiten uitvoeren die bijdragen aan het doel van behoud van erfgoed voor de huidige en toekomstige generaties. Wij liggen op koers met de uitvoering van het Beleidskader 2024-2027 ‘Cultuur en erfgoed voor iedereen’. 

• Er is blijvend uitvoering gegeven aan onze wettelijke taak op het gebied van archeologie.
• Meerdere eigenaren zijn financieel ondersteund bij hun urgente restauratieproject, of dat nu om een rijks- of gemeentelijk monument gaat. Denk aan het gebouw van de Koninklijke Marechaussee in Maastricht dat door middel van onze steun momenteel wordt getransformeerd tot een sociale woon-, werk- en leerplek voor jongeren.
• De werkzaamheden bij zowel het Romeins museum in Heerlen als bij abdijcomplex Rolduc in Kerkrade zijn gestart mede dankzij onze financiële steun.
• Projecten op het gebied van archeologie en klein Limburgs erfgoed zijn ondersteund.
• Eigenaren van kerken, molens en groen erfgoed hebben een aanvulling ontvangen op hun rijkssubsidie voor het onderhoud aan deze monumenten.
• Alle begrotingsinstellingen op het gebied van erfgoed zijn voorzien van de afgesproken provinciale financiële steun en de instellingen geven uitvoering aan de werkplannen.
• Onze provinciale lobby voor meer financiële steun van het Rijk bij grote monumentale opgaves is voortgezet.
• Via het instrument ‘Erfgoedlab’ worden complexe monumentale ensembles waar meerdere problematieken bij elkaar komen een stap verder geholpen.
• De opdracht voor het opstellen van een gebiedsbiografie van Limburg is verleend en wordt momenteel uitgevoerd.
• Eigenaren binnen de restauratie- en kerkenregeling hebben tevens financiële steun van de Provincie ontvangen voor verduurzamingsmaatregelen. 

Tijd

De inzet blijft om de hierboven onder Kwaliteit genoemde activiteiten in 2025 uit te voeren, met primair aandacht voor het uitvoeren van onze wettelijke taak op het gebied van archeologie, de financiële ondersteuning van ons Limburgs erfgoed via de verschillende subsidieregelingen en het opnieuw verlenen van de opdracht voor het Erfgoedlab. We liggen hierbij op koers.

Geld

Voor de uitvoering van product 6.2.1. Erfgoed, monumenten en archeologie wordt het budget in 2025 verlaagd met € 1,15 mln. Dit gaat om de volgende wijzigingen in de begroting:

Faseringen

Uit het jaarrekeningresultaat 2024 is een bedrag van € 1,20 mln. beschikbaar gesteld voor de restauratie en verduurzaming van de voormalige Van Horne Kazerne. De aanvraag voor subsidie is in voorbereiding. De verwachting is dat dit niet meer in 2025 kan worden afgerond. De middelen worden overgeboekt naar 2026.

Overige bijstellingen

Bij de Najaarsnota wordt de begroting van product 6.2. Erfgoed structureel verhoogd met € 0,05 mln. vanwege de bijstelling CAO Provincies van de personeelskosten. 

Kwaliteit (indicator)
• Groen

Tijd (indicator)
• Groen

Geld (indicator)
• Groen