8.2.1. Bestuurlijke verhoudingen

De Provincie draagt zorg voor een goed openbaar bestuur, waarbij bekwaamheid, kwaliteit, betrouwbaarheid en toegankelijkheid sleutelelementen zijn. Kwaliteit Openbaar Bestuur is niet vanzelfsprekend en vraagt constante inspanning en afstemming van de Provincie met onze partners.  

In het beleidskader Provincie Midden in de Samenleving zijn het kader en de uitwerking geschetst voor de periode 2024-2027. Daarmee geven we invulling aan de wijze waarop we willen werken voor de Limburgers, hoe wij samenwerken met onze Limburgse gemeenten en andere overheden, en hoe we ons daarop als provinciale organisatie willen organiseren en verbeteren. De provinciale doelenboom behorend bij het beleidskader is vertaald in deze programmabegroting inclusief de bijbehorende indicatoren.     

Provincies hebben de wettelijke taak om op onderdelen toezicht te houden op gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en het Waterschap. Dit betreft het toezicht op de gemeentefinanciën, huisvesting vergunninghouders, informatie- en archiefbeheer, onderdelen van ruimtelijke ordening en erfgoed. Daarnaast heeft de Provincie Limburg een relatief grote historisch gegroeide rol binnen de bestuurlijke regionale ecosystemen in Limburg. Ook onderhouden we goede contacten met andere provincies, onder anderen via het Interprovinciaal Overleg (IPO).   

• Vanuit IPO en Interbestuurlijk Toezicht geven we invulling aan de provinciale vertegenwoordigende rol in de interbestuurlijke overlegorganen. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de vernieuwing van het toezicht op de gemeentefinanciën.
• Binnen het programma Gemeentelijke Uitvoeringskracht Nieuwe Stijl (GUN) werken we in 2027 de handelingsperspectieven uit het Manifest verder uit. Daarbij ligt op basis van de input van de gemeenten de nadruk op pooling van professionals en academievorming. We zijn tevreden als het advies over de concrete inrichting hiervan gereed is en met Provinciale Staten is gedeeld.
• In het kader van een responsieve overheid formaliseren we de inzet van een provinciale contactfunctionaris. Deze functionaris heeft tot doel burgers en instellingen wegwijs te maken bij vraagstukken waarvoor op dit moment geen direct antwoord, passend proces of beschikbaar loket voorhanden is.
• Binnen het VTH-beleid voeren we pilots uit met de toepassing van het dienstbaarheidsbeginsel. Hiermee beogen we vraagstukken uit de leefwereld van burgers beter te kunnen adresseren.
• Om onze provinciale rol in de regio ook bij veranderende opgaven goed te blijven vervullen, werken we samen met de regio aan een integrale aanpak. De aard van deze opgaven vraagt om samenhang en niet om een sectorale benadering. Binnen het Organisatie OntwikkelTraject (OOT) versterken we daarom onze positie in de regio. Daarbij richten we ons op sterkere partnerschappen en een effectievere aanpak van regionale opgaven, zodat we onze impact op Limburg vergroten. Dit is expliciet verankerd in spoor 4 van het OOT. 
• We werken aan een aanpak om de (ervaren) regeldruk terug te dringen, mede op basis van de adviezen van de adviesgroep STOER. In deze adviesgroep zitten praktijkdeskundigen, waaronder vertegenwoordigers van koepelorganisaties uit het verenigingsleven, experts op het gebied van regeldrukvermindering en subsidieverlening, en gemeenten. Conform de toezegging aan Provinciale Staten hebben we het thema regeldruk ook expliciet betrokken bij de vertrouwelijke bestuurlijke gespreksronde in de eerste fase van GUN. De adviesgroep STOER is conform planning inmiddels drie keer bijeen geweest. We bieden het rapport met bevindingen en voorstellen eind derde kwartaal 2026 aan Provinciale Staten aan.

• We geven uitvoering aan het Jongerenparticipatieplan 2024–2027 via diverse actielijnen en initiatieven. Daarbij staan dialoog en samenwerking op het gebied van participatie centraal. Grensoverschrijdende participatie is ook nadrukkelijk onderdeel van onze plannen.

• De vertegenwoordiging in het IPO en de uitvoering van het IBT betreffen doorlopende activiteiten, voorstel: Kwaliteit openbaar bestuur betreft een actueel en relevant thema voor onze Provincie. De verdere uitwerking is conform het beleidskader ‘Provincie Midden in de samenleving’ voorzien in de periode 2024-2027. 
• Fase 1 van het programma Gemeentelijke Uitvoeringskracht Nieuwe Stijl (GUN) is medio april 2026 conform planning afgerond. In fase 2 werken we de aanbevelingen uit het Manifest verder uit. Het advies over de concrete inrichting van pooling van professionals en academievorming wordt eind 2026 afgerond en in het eerste kwartaal 2027 met Provinciale Staten gedeeld.
• De adviesgroep STOER is in 2026 drie keer bijeen geweest. Het rapport met bevindingen en voorstellen wordt eind derde kwartaal 2026 aan Provinciale Staten aangeboden. De uitvoering van de vervolgacties vindt plaats in 2027.