6.1.1. Cultuur

Omschrijving

Cultuur stimuleert de (talent)ontwikkeling en zet aan tot creatief en innovatief denken. Het prikkelt mensen en is aanleiding voor reflectie op zichzelf en de maatschappij. Cultuur vertelt aansprekende verhalen, biedt beleving, herkenning en identiteit. Het biedt ontmoeting, leidt tot onderlinge verbinding en versterkt de sociale cohesie. Toegang tot cultuur is niet voor iedereen vanzelfsprekend. We werken daarom aan een beter gebalanceerd professioneel cultuuraanbod voor de hele provincie. De regio Noord- en Midden-Limburg verdient een groter en meer divers cultuuraanbod. De drie provinciale musea blijven belangrijke boegbeelden van en voor Limburg. Voor het Limburgs Museum zien wij een meer centrale rol in het uitdragen van de Limburgse identiteit. Kinderen maken op school door cultuureducatie vaak voor het eerst kennis met cultuur. We zetten tevens in op kansengelijkheid voor kinderen en jongeren door cultuureducatie op scholen te stimuleren. Veel mensen komen in aanraking met cultuur, doordat zij lid zijn van een amateurkunstenvereniging. Aandacht voor verenigingsondersteuning blijft van groot belang om laagdrempelige cultuurparticipatie te laten blijven bestaan. De kracht, inzet en passie van amateurs en vrijwilligers zijn een zichtbare eigenheid van Limburg en dragen wezenlijk bij aan het gemeenschapsgevoel en aan de ontwikkeling van de eigen en de gezamenlijke identiteit. We zetten daarom ook in op de doorontwikkeling van de Limburgse taal. Daarnaast ondersteunen we vele lokale en regionale (volks)culturele festivals en evenementen in Limburg, die zorgen voor ontmoeting en bijdragen aan de levendigheid van wijken of kernen. 

Rol Provincie: subsidiënt, toetser, procesmanager, ondersteuner, partner

Kwaliteit

In 2027 voeren we de volgende activiteiten uit die bijdragen aan het doel dat elke Limburger toegang heeft tot alle vormen van cultuur:

  • We zetten in het kader van de vernieuwing van het landelijk cultuurbestel continu in op de lobby richting Rijk voor een evenwichtige spreiding van cultuur over Nederland. We voeren daarnaast lobby voor een groter Rijkscommitment voor de Limburgse taal.
  • De subsidieregeling Culturele Infrastructuur voor de periode 2029 - 2032 wordt in 2027 vastgesteld en gepubliceerd. 
  • We monitoren de inhoudelijke en bedrijfsmatige voortgang van de culturele infrastructuur, in totaal 49 culturele instellingen, op basis van de Nadere subsidieregels Culturele infrastructuur 2025-2028.
  • We geven uitvoering aan het Groeiplan Noord- en Midden-Limburg om het cultureel aanbod in deze regio’s te versterken. Dit doen we onder andere door deskundigheidsbevordering van de culturele instellingen in de regio's, het creëren van meer residentieplekken in Noord- en Midden-Limburg en het ondersteunen van initiatieven uit deze regio’s. Dit doen we aan de hand van een subsidieregeling.
  • We geven uitvoering aan het provinciaal museumbeleid, zoals vastgelegd in de meerjarige museumvisie. Daarbij geven we uitvoering van een tweetal moties: subsidieregeling kleine musea (motie 3233),  en het onderzoek naar de haalbaarheid van een gezamenlijk collectiedepot (motie 3251). 
  • We geven conform de meerjarige museumvisie uitvoering aan de subsidieregeling Lokale Musea 2026 - 2027. 
  • Conform de meerjarige museumvisie worden er drie grote regionale musea in Zuid-, Midden- en Noord-Limburg incidenteel ondersteund in grote uitdagingen die zij niet zelfstandig kunnen dragen. Hiervoor wordt in totaal een € 1,00 mln. ingezet. 
  • We geven uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma Limburgse taal. Daarbij hebben we specifieke aandacht voor de acties die voortkomen uit de Actiecommissie en het Staotecomité Limburgse taal. Daarnaast zetten we in op de digitaliseringsopgave en corpusvorming, en ondersteunen we het Hoes veur ’t Limburgs.
  • We borgen de ondersteuning van de verenigingen en de vrijwilligers in de amateurkunsten-en erfgoedsector via onze steunfunctieorganisaties Huis voor de Kunsten Limburg en Stichting Klankkleur Limburg.
  • We monitoren in het kader van het landelijk programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028 de door het Fonds Cultuurparticipatie goedgekeurde jaarplannen van de regionale penvoerders. Deze penvoerders leggen de verbinding tussen het culturele veld en de scholen, waardoor leerlingen kennismaken met en leren van cultuur.
  • We ondersteunen door onze subsidieregelingen lokale en regionale (volks)culturele festivals en evenementen. Deze zorgen voor ontmoeting, dragen bij aan de levendigheid van een wijk of kern en/of aan de eigenheid van Limburg.
  • We zetten in op het stimuleren van specifieke vormen van cultuur, zoals jongerencultuur en Limburgse popmuziek en hebben meer aandacht voor werk van eigen bodem.
Tijd

De inzet wordt om de hierboven onder 'kwaliteit' genoemde activiteiten in 2027 uit te voeren. 

Geld

Het budget voor product 6.1.1. Cultuur bedraagt € 43,25 mln. Dit bestaat uit € 40,64 mln. aan reguliere middelen, uit € 1,29 mln. aan personeelskosten en uit € 1,32 mln. aan kapitaallasten. De reguliere middelen worden ingezet voor structurele exploitatiesubsidies voor de Limburgse Musea en culturele instellingen (Huis voor de Kunsten, Filmfonds Limburg, Muziekbonden, Limburgse taal).

De overige lasten bestaan vooral uit middelen voor de Uitvoering van het Groeiplan Noord- en Midden-Limburg, Cultuureducatie met Kwaliteit, Voordekunst, subsidies voor (bovenlokale) evenementen en festivals, beheerskosten voor de musea (onderhoud, belastingen, verzekeringen), subsidies/subsidieregelingen en beleidsontwikkeling.

Nieuwe middelen

Voor de uitvoering van het Beleidskader 'Cultuur en Erfgoed voor iedereen' zijn in deze begroting voor 2027 de volgende lasten opgenomen:

  • € 0,43 mln. voor de Subsidieregeling Cultuur, bijlage 1, grote volksculturele evenementen (GS-besluit 7-7-2026); 
  • € 0,15 mln. voor Limburgse taal (GS 7-7-2026);
  • € 0,03 mln. voor Jongerencultuur (GS 7-7-2026).

Deze bedragen worden gedekt uit de Programmareserve Cultuur (€ 0,39 mln.) en de Programmareserve Monumenten, erfgoed en archeologie (€ 0,22 mln.). 

Investeringsbesluit

Voor de verduurzaming van het Limburgs Museum wordt een aanvullend investeringskrediet (€ 0,04 mln.) beschikbaar gesteld voor het plaatsen van zonnepanelen. De financiële consequentie van dit besluit is opgenomen in deze Begroting onder het Financieel voorstel.