3.2.3 Einstein Telescope

De Einstein Telescope wordt de meest geavanceerde zwaartekrachtgolvendetector ter wereld, en is als groot wetenschappelijk project één van de meest ambitieuze wetenschappelijke projecten in Europa. De Einstein Telescope zal een geheel nieuwe onderzoekswijze van het universum omvatten die antwoord gaat geven op fundamentele vragen over het heelal. De voor de Einstein Telescope benodigde technologie biedt een grote spin-off richting het (hightech) bedrijfsleven, werkgelegenheid en onderwijs in onze (Eu)regio. Provincie Limburg is als Nederlandse partner actief betrokken, en staat aan de lat voor het ruimtelijke spoor binnen de provincie, financiële steun en de ondersteuning van de lobby voor het project. 

• In 2027 zijn er definitieve afspraken gemaakt met België en Duitsland over de wijze waarop het consortium de samenwerking in de bidbook / haalbaarheidsfase en de daarop volgende bouwfase gaat uitvoeren. De oplevering van het Euregio Maas-Rijn (EMR) bidbook staat gepland voor december 2026.
• In 2027 ligt er een stevig R&D- en valorisatieprogramma waarbij een prominente rol is weggelegd voor de ET Pathfinder als laboratorium voor de Einstein Telescope sleuteltechnologieën. 
• In 2027 zijn het mbo en hbo middels Einstein Academy aangesloten in zowel nationale als Euregionale context om onderwijs in de meest brede zin aan te laten sluiten op de kennis en kunde die nodig is om de Einstein Telescope te ontwikkelen, te bouwen en te onderhouden.
• In 2027 ligt er een EMR bidbook en een plan om de ruimtelijke inpassing en aanleg uit te voeren.
• In 2027 wordt er samen met het Rijk een stevige Nationale en Euregionale lobby gevoerd om de positie van de Euregio Maas-Rijn als vestigingsplek van de Einstein Telescope in ons voordeel te beslechten.
• In 2027 wordt een designstudie verder uitgevoerd en worden er voorbereidingen getroffen voor de bouw van het Einstein Telescope Low Frequency Centre (ET-LFC).
• In 2027 co-financiert Limburg diverse Europese projecten ten behoeve van het Einstein Telescope project. 
• In 2027 is een strategische Euregionale alliantie tot stand gebracht om de Euregionale krachten op het thema kunstmatige intelligentie (AI) breder en beter te benutten.
• In 2027 is er een Euregionaal excellentiecluster tussen vijf Euregionale universiteiten opgericht, gericht op onderzoek en kennisuitwisseling voor zowel de bouw van de Einstein Telescope alsmede voor het bredere kennis- en innovatieniveau van de Euregio Maas-Rijn. 

De locatiekeuze voor de Einstein Telescope vindt plaats in Q3 2027. 

Het budget voor product 3.2.3. Einstein Telescope bedraagt € 5,27 mln. Dit bestaat uit € 4,82 mln. aan reguliere middelen en € 0,45 mln. aan personeelskosten. De reguliere middelen worden met name ingezet voor: 

• Einstein Telescope Low Frequency Centre € 1,82 mln.;
• cofinanciering Europese projecten € 1,70 mln.;
• strategische AI alliantie € 0,50 mln.;
• Euregionaal onderzoekscentrum (Hasselt) € 0,40 mln.;
• procesmiddelen Einstein Telescope € 0,40 mln.