2.2.1. Krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen

De leefbaarheid van wijken, buurten en kernen in Limburg wordt deels bepaald door de fysieke kwaliteit van huizen, straten en voorzieningen. Minstens zo belangrijk is echter het “sociale weefsel” van deze gemeenschappen. In bepaalde gemeenschappen in Limburgse wijken en dorpen is de (sociale) problematiek dermate groot en complex dat thema's meerjarig en in samenhang moeten worden opgepakt. Denk hierbij aan thema's als veiligheid, gezondheid, leren, werken en wonen. Limburgse dorpen kennen op sociaal vlak ook uitdagingen, bijvoorbeeld ten aanzien van een steeds hogere druk op het voorzieningenniveau, met negatieve gevolgen op de sociale cohesie in deze kernen. Op basis van data is in kaart gebracht in welke wijken en dorpen de nood hoog is. Dat heeft vervolgens geleid tot gesprekken met stakeholders in deze gebieden. Als resultaat van dit proces zijn er acht samenwerkingsovereenkomsten getekend met maatschappelijke partners in de volgende acht gemeenten: 

• Beesel: Reuver/Offenbeek;
• Heerlen: Heerlen - Noord;
• Kerkrade: Kerkrade - Oost;
• Maastricht: Pottenberg en Nazareth;
• Roermond: Donderberg;
• Sittard-Geleen: Geleen-Zuid;
• Vaals: Vallisveld;
• Venlo: Vastenavondkamp - Blerick.

Deze acht gebiedsgerichte aanpakken voeren we uiteraard niet alleen uit, maar samen met lokale allianties van partijen die bereid zijn om additioneel te investeren in deze gebieden (denk aan gemeenten, woningcorporaties, zorgverzekeraars, MUMC+, zorg- en welzijnsorganisaties, onderwijs en kennisinstellingen etc.). Als Provincie zien we onze rol als facilitator en als verbinder om samen met de stakeholders tot een gezamenlijke aanpak en uitvoering te komen. We investeren mee aan initiatieven die een bijdrage leveren aan de vijf doelen van het beleidskader. De geleerde lessen, werkzame interventies en knelpunten delen we in een lerend netwerk. Samen met onze Limburgse partners zetten we o.a. via de propositie 'Sociaal en Veerkrachtig' Limburg in op de lobby richting Den Haag en Brussel om tot een structurele aanpak te komen en delen kennis met gemeenten in Limburg die niet hierboven genoemd zijn. 

Rol Provincie: facilitator, subsidiënt, financier, verbinder, partner

• In 2027 zijn de gebiedsgerichte wijken- en dorpenaanpakken in de acht geselecteerde gebieden in uitvoering. Deze aanpakken schalen steeds meer op, met verdere operationalisering van integrale uitvoeringsplannen/agenda’s waarin sociale en fysieke opgaven in samenhang worden opgepakt. Tevens wordt de beweging van projectmatig naar programmatisch en gebiedsgericht werken versterkt.
• De Provincie treedt ook in deze uitvoeringsfase in de gebieden op als verbinder, programmapartner en facilitator, gericht op het versterken van samenhang, uitvoeringskracht en langjarige samenwerking tussen betrokken publieke en maatschappelijke partners.
• De gebiedsgerichte aanpak sluit aan op relevante Rijksprogramma’s. In 2027 is het streven om de samenwerking met het Rijk verder te concretiseren, met als doel betere bundeling en afstemming van inzet en middelen van verschillende overheidslagen binnen de gezamenlijke gebiedsgerichte aanpak. De propositie Sociaal en Veerkrachtig Limburg geldt daarbij als gemeenschappelijk inhoudelijk kader, aan de hand waarvan we inzetten op meer commitment van het Rijk.
• Tegelijkertijd wordt richting het Rijk ingezet op structurele randvoorwaarden voor effectief gebiedsgericht werken, waaronder meerjarige financiering, ruimte in regelgeving voor integrale aanpakken en versterking van lokale en regionale uitvoeringskracht.
• De aanpak functioneert als lerend samenwerkingsmodel tussen Rijk, provincie, gemeenten en maatschappelijke partners, met minimaal drie bijeenkomsten van een lerend netwerk en minimaal twee bestuurlijke/strategische overleggen gericht op afstemming, kennisdeling, agendasetting en doorontwikkeling van de gebiedsgerichte inzet.

• Wij verwachten de hierboven vermelde resultaten in 2027 te gaan halen.
• De uitvoeringsovereenkomsten van de acht gebiedsgerichte aanpakken hebben allen een meerjarige looptijd en lopen na 2027 dus nog door. 

Het budget voor product 2.2.1. Krachtige gemeenschappen in wijken en dorpen bedraagt € 9,02 mln. Dit bestaat uit € 8,55 mln. aan reguliere middelen en € 0,47 mln. aan personeelskosten. De reguliere middelen worden ingezet voor de dorpsgerichte en gebiedsgerichte wijkenaanpak.