7. Een bereikbaar en toegankelijk Limburg

Voortgang

Onze structurele activiteiten op het gebied van beheer en onderhoud van provinciale infrastructuur en regionaal openbaar vervoer verlopen over het algemeen nog steeds volgens planning. Het onderhoud aan de N275 onderhoud rotondes Maasbree en de N273 ter hoogte van Haelen zijn afgerond en de voorbereidende werkzaamheden aan de N278 Margraten zijn volgens planning opgestart.

Dal Vrij Limburg is volledig uitgerold en op 25 juni 2026 heeft de Dag van het Limburgse OV in Roermond plaatsgevonden. Tijdens deze dag hebben we relevante inzichten opgedaan waarmee we met de nieuwe OV-Concessie vanaf december 2031 aan de slag kunnen.

Voor dit programma zijn de aandachtspunten uit de Voorjaarsrapportage nog steeds actueel:

• Voor de uitvoering van contracten voor onderhoudsactiviteiten is technisch geschoold personeel schaars en zijn de vooruitzichten dat dit nog veel schaarser gaat worden;
• We zien pieken in onderhoud- en vervangingswerken voor civiele kunstwerken op ons af komen. Dit vergt een tijdige kwalitatieve en kwantitatieve aanvulling van engineering- en uitvoeringscapaciteit. Gelijktijdig zien we dat voor de gehele landelijke infrastructuursector gelijktijdige onderhouds- en vervangingsopgaven optreden;
• Daarnaast worden, als gevolg van de huidige geopolitieke ontwikkelingen, claims van aannemers wegens prijsstijgingen getoetst.

Voortgang

Onze structurele beleidsvoorbereidende taken (waaronder monitoring, verkeers- en vervoersmanagement en verkeersveiligheid) zijn doorlopend en liggen nog altijd op koers. Op landelijk niveau ligt de nadruk op de herprioritering  van het Mobiliteits- en Deltafonds. In IPO-verband trekken we gezamenlijk op met de andere provincies en vervoersregio's om een helder signaal af te geven richting het Rijk. Mogelijke consequenties van deze herprioritering (voor o.a. MIRT-projecten en beheer en onderhoud door Rijkswaterstaat aan Rijksinfrastructuur) zijn nog niet bekend.

De financiering van de fietsverbinding tussen Roermond en Haelen is ontoereikend. Bestuurlijk is met de regio afgesproken dat de resterende financiering zou worden betrokken bij de coalitieonderhandelingen. Omdat dit niet tot het beoogde resultaat heeft geleid, hebben wij als college, in lijn met de gemaakte bestuurlijke afspraken met de regio, besloten de provinciale bijdrage te laten vervallen.

Per 1 juli 2026 is het nieuwe landelijke prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) ingegaan. Vanaf deze datum bepalen netbeheerders aan de hand van dit kader wie voorrang krijgt op een vol stroomnet. Voor (publieke) laadpalen in overbelaste stroomgebieden betekent dit, dat deze op een wachtlijst kunnen komen te staan als er geen netcapaciteit beschikbaar is. In samenwerking met Enexis en concessiehouder Vattenfall is gewerkt aan een aanpak waarbij de benodigde laadlocaties zo veel mogelijk vooruit worden gepland, zodat de bijbehorende netaanvragen vóór 1 juli 2026 zijn voorbereid en ingediend. Deze aanpak is erop gericht de continuïteit van de uitrol van publieke laadinfrastructuur te waarborgen en onnodige vertraging te beperken. Voor de periode na 1 juli 2026 bezien wij op welke wijze de aansluiting en het gebruik van publieke laadpalen zodanig kunnen worden ingericht dat de impact op het elektriciteitsnet zo beperkt mogelijk blijft, onder meer door toepassing van dynamisch laden tijdens piekmomenten en door efficiënter gebruik te maken van bestaande netaansluitingen.

Afwijkingen

Zoals hiervoor bij 'Voortgang' aangegeven is de financiering van de fietsverbinding tussen Roermond en Haelen ontoereikend. Daarom hebben wij besloten de provinciale bijdrage te laten vervallen. Ook hebben wij de provinciale cofinanciering voor de realisatie van deelmobiliteitshubs, vanwege het beperkte animo in de markt (deelaanbieders) en het lage animo bij de gemeenten, laten vervallen.

Financiële consequenties

Nieuwe middelen derden

Het Rijk heeft in het kader van de Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027 een specifieke uitkering toegekend (€ 3,18 mln.) voor de uitvoering van diverse projecten. Deze projecten worden in samenwerking met de regio opgepakt, met als doel het stimuleren van het nemen van maatregelen die slimmer, veiliger, doelmatiger en duurzamer gebruik van mobiliteitsinfrastructuur beogen te bevorderen (waaronder de werkgeversaanpak en fietsstimulering). Het bedrag is als last en baat opgenomen in de jaren 2026 en 2027 (resp. € 1,13 mln., € 2,05 mln.).

Fasering naar 2027 e.v.

We faseren een totaalbedrag van € 2,60 mln. naar 2027 in verband met de volgende onderwerpen:

• In de Programmabegroting 2026 hebben uw Staten € 1,50 mln. beschikbaar gesteld voor de samenwerking met de Limburgse regio's. Deze middelen zijn afkomstig uit de Programmareserve Bereikbaarheid. Vanwege een verhoogde bijdrage van het Rijk naar aanleiding van de afspraken in het BO MIRT (zie nieuwe middelen derden), is een lagere provinciale bijdrage noodzakelijk dan oorspronkelijk verwacht. Daardoor dient het resterende bedrag van € 0,59 mln. gefaseerd te worden naar 2027. Daarmee is ook in 2027 voldoende beschikbaar om de projecten in samenwerking met de Limburgse regio’s te kunnen uitvoeren.
• Voor de Nadere subsidieregels Doortrappen is een subsidieplafond voor de looptijd van de regeling vastgesteld. Om de subsidieaanvragen in 2027 te kunnen afhandelen wordt een bedrag van € 0,02 mln. gefaseerd naar 2027.
• De samenwerkingsovereenkomsten Verkeerseducatiebeleid en Doelgroepenaanpak Gedragsbeïnvloeding met de gemeenten lopen tot en met schooljaar 2028-2029. De middelen  worden conform deze looptijd gefaseerd naar 2027 (€ 0,64 mln. resp. € 0,01 mln.).
• De Samenwerkingsovereenkomst Blueports is in voorbereiding. De daadwerkelijke ondertekening vindt naar verwachting eind 2026, waarna de verdere uitvoering in 2027 plaatsvindt.  Hiervoor worden de daarvoor bestemde middelen (€ 0,38 mln.) gefaseerd naar 2027 t/m 2029 (jaarlijks afgerond € 0,13 mln.).
• Verkeersmeetnet en verkeersmodellen (€ 0,48 mln.). Het betreft een meerjarige opdracht tot en met 2027 waarvoor, vanwege het contract, de middelen gefaseerd dienen te worden naar 2027.
• Voor SmartwayZ.NL wordt een bedrag van € 0,49 mln. gefaseerd naar 2027. Naar aanleiding van het nieuwe werkprogramma dient de fasering van de provinciale middelen te worden aangepast.

Overige bijstellingen - resultaateffect

Zoals hiervoor onder 'Afwijkingen' is vermeld, is de provinciale bijdrage voor de fietsverbinding tussen Roermond en Haelen (€ 3,50 mln.) en een bedrag voor Deelmobiliteitshubs vervallen (€ 0,50 mln.). In totaal vervalt een bedrag van € 4,00 mln. en wordt toegevoegd aan de algemene reserve.

Voortgang

Het onderhoud aan provinciale wegen, fietspaden en bijbehorende voorzieningen verloopt conform planning. We maken hierbij als bijzondere kanttekening dat de opgelopen achterstanden bij het asfaltonderhoud dit kalenderjaar worden ingelopen.

Aan de volgende wegen zijn onderhoudsmaatregelen uitgevoerd:

N274 Brunssum - Posterholt hoofdrijbaan, N570 Roermond - Rothenbach rijwielpaden, N275 Venlo - Weert hoofdrijbaan , N273 km Ittervoort - Venlo hoofdrijbaan en parallelweg, N277 Zeeland - Kessel, N279 Horn - Helmond hoofdrijbaan,  N291 Gennep - Goch hoofdrijbaan, N276 Brunssum - Sint Joost hoofdrijbaan, N270 aanleg landbouwpasseerhaven.

Aan de over te dragen provinciale weg N556 Venlo-Horst in de gemeente Horst aan de Maas is groot onderhoud aan verhardingen uitgevoerd en is het jaarlijkse groenonderhoud uitgevoerd. Deze is gereed voor feitelijke overdracht aan de gemeente Horst aan de Maas. De juridische overdracht zal naar verwachting in het derde kwartaal van 2026 definitief zijn.

Afwijkingen

Op dit moment zijn er geen inhoudelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het realiseren van de gestelde doelen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2026. 

De situatie rond prijsontwikkelingen ten gevolge van de situatie in het Midden-Oosten blijft onzeker. Momenteel voeren we gesprekken met onze aannemers over de impact van de recente gebeurtenissen.

Financiële consequenties

Overige bijstellingen

Voor de financiering van maatregelen als gevolg van ziekteverzuim is een bedrag van € 0,02 mln. overgeboekt van het exploitatiebudget naar het budget salariskosten.

Investeringsbesluit

Met de Gemeente Simpelveld is een Realisatieovereenkomst ondertekend voor het project Herinrichting Stationsomgeving Simpelveld. Hiervoor is door de Provincie een investeringskrediet beschikbaar gesteld (€ 0,95 mln.). In verband met deze bijdrage vindt er een verschuiving plaats tussen twee investeringskredieten. Dit is verwerkt in het bij deze Najaarsrapportage 2026 opgenomen Investeringsbesluit.

Voortgang

Het programma is in het tweede kwartaal van 2026 volgens planning uitgevoerd en ligt goed op koers. 

Aan het einde van het tweede kwartaal is OV voor minima in de vorm van Dal Vrij Limburg volledig uitgerold met de opening van het digitaal aanvraagloket waar inwoners van Limburg met een inkomen tot en met 100% van het sociaal minimum Dal Vrij Limburg kunnen aanvragen. Met dit product kunnen deze mensen gratis reizen in de daluren met de bussen en treinen van Arriva Limburg.

Op 25 juni 2026 heeft de Dag van het Limburgse OV in Roermond plaatsgevonden. Tijdens deze dag hebben we relevante inzichten opgedaan waarmee we met de nieuwe OV-Concessie vanaf december 2031 aan de slag kunnen.

Afwijkingen

Op dit moment zijn er geen inhoudelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op het realiseren van de gestelde doelen zoals opgenomen in de Programmabegroting 2026. 

Financiële consequenties

Faseringen naar 2027 e.v.

Voor het verbeteren van de toegankelijkheid in het regionaal openbaar vervoer is in 2024 aan de Provincie Limburg een bijdrage beschikbaar gesteld ter uitvoering van het Bestuursakkoord Toegankelijkheid OV. Het bijbehorende Uitvoeringsprogramma loopt tot en met 2027. Hiervoor wordt een bedrag van € 1,80 mln. gefaseerd naar 2027.

Voortgang

In de Voorjaarsrapportage 2026 hebben wij uw Staten geïnformeerd over de intensivering van de samenwerking tussen de ministeries van Nederland en België op het gebied van grensoverschrijdend spoorvervoer. Deze intensivering zullen beide landen de komende tijd verder oppakken. Daarnaast verwachten wij dat de Staatssecretaris hier invulling aan geeft in haar visie op grensoverschrijdend spoorvervoer die naar verwachting in het najaar van 2026 wordt opgeleverd.

Wij volgen nauwlettend de ontwikkelingen over de landelijke herprioritering van het Mobiliteitsfonds (zie ook 7.1.1.). Mogelijke gevolgen voor onze ambities op een nationaal en internationaal verbonden Limburg zijn op dit moment nog niet bekend.

Op dit moment liggen we grotendeels op koers bij de verduurzaming van de Limburgse binnenhavens. Dit krijgt uitvoering via onze deelname in de vier Rhombus projecten die met Europese middelen worden gefinancierd. Het betreft de volgende projecten:

• Rhombus: Het project is afgerond. De eindrapportage en financiële verantwoording zijn dit voorjaar opgeleverd. De vaststelling van de subsidie wordt nog dit jaar verwacht. De beoogde ontwikkeling in de haven van Heijen, als onderdeel van Rhombus Upside, is niet binnen de termijn gerealiseerd vanwege een Raad van State procedure (zoals ook opgenomen in het IPML).
• Rhombus Upside: Hiervoor wordt de eindrapportage en financiële verantwoording voorbereid. Na indiening zal de controle door de Europese Commissie plaatsvinden. We verwachten de subsidievaststelling in 2027. Het project Noordoever Venlo is slechts gedeeltelijk gerealiseerd, vanwege het feit dat er geen besluit is genomen over de verplaatsing van de jachthaven. Naar verwachting wordt de subsidie hier (deels) op gekort. 
• Rhombus Upside II: In overleg met de projectpartners zijn we voornemens een verlenging van één jaar aan te vragen bij Europa voor de looptijd van het project. Door deze verlenging kunnen de projecten bij de partners met een financiële bijdrage uit Europa gerealiseerd worden.
• Rhombus Upside III: Ook voor dit project zijn we voornemens een verlenging aan te vragen van twee jaren. Onderdeel hiervan is de Multimodale Corridor (MMC) Haven Stein. 

Afwijkingen

Vanwege bovengenoemde verlengingen wordt voorgesteld de fasering van de Europese middelen in onze begroting aan te passen. Zie daarvoor onderstaande financiële consequenties. 

Financiële consequenties

Nieuwe middelen derden

Zoals hiervoor onder 'Voortgang' is vermeld, is het project Rhombus afgerond. Voor de financiële afrekening van dit project moeten in 2026 bedragen aan partners worden uitbetaald. Deze middelen worden gedekt uit de Europese middelen. Hiervoor is een bedrag van € 2,74 mln. als last en als baat opgenomen in de begroting.

Fasering naar 2027 e.v.

Voor de realisatie van de Europese middelen, die wij hebben ontvangen voor Rhombus Upside en Rhombus Upside III, zijn wij grotendeels afhankelijk van de verzoeken van andere partijen voor bevoorschotting. In verband met de eindrapportage en de daarna in te dienen verzoeken van partners, wordt een totaalbedrag van € 9,47 mln. gefaseerd naar 2027 (€ 0,47 mln.) en 2028 (€ 9,00 mln.). Dit betreft een bijdrage van Europa, die zowel als last en baat wordt gefaseerd.

Om de verdere uitvoering van een project van een partner bij Rhombus Upside II mogelijk te maken, is besloten een bedrag als prefinancing over te maken. Daartoe is het noodzakelijk de voor 2027 begrote middelen naar voren te halen, zodat deze in 2026 beschikbaar zijn (€ 0,93 mln.).